Dòng vốn 2,4 tỷ USD từ các quỹ thụ động bắt đầu vào chứng khoán Việt Nam, cổ phiếu nào hưởng lợi?
Sau khi Việt Nam chính thức được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, các quỹ thụ động mô phỏng hệ thống FTSE GEIS sẽ bắt đầu giải ngân trong tháng 9. VPS ước tính tổng dòng vốn tiềm năng gần 2,4 tỷ USD, trong đó khoảng 240 triệu USD có thể được giải ngân ngay trong đợt đầu tiên.
Tháng 9/2026 được dự báo là một trong những kỳ tái cơ cấu ETF sôi động nhất năm, khi hàng loạt quỹ quy mô lớn đồng loạt điều chỉnh danh mục.
Đáng chú ý hơn, đây cũng là kỳ đầu tiên các quỹ đầu tư thụ động mô phỏng các chỉ số thuộc hệ thống FTSE Global Equity Index Series (FTSE GEIS) bắt đầu giải ngân vào thị trường Việt Nam sau khi thị trường được nâng hạng.
FTSE Russell đã xác nhận Việt Nam được nâng từ thị trường cận biên (Frontier) lên thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging), có hiệu lực từ khi thị trường mở cửa ngày 21/9/2026. Khi đó, cổ phiếu Việt Nam sẽ đủ điều kiện tham gia hệ thống FTSE GEIS, bao gồm những bộ chỉ số toàn cầu quan trọng như FTSE All-World, FTSE Global All Cap và FTSE Emerging.
Khoảng 240 triệu USD vào ngay trong tháng 9
Theo ước tính của VPS, tổng dòng vốn từ các quỹ đầu tư thụ động vào thị trường Việt Nam sau nâng hạng có thể đạt gần 2,4 tỷ USD, phần lớn đến từ các quỹ thuộc Vanguard.
Tuy nhiên, lượng tiền này không được giải ngân một lần.
FTSE Russell áp dụng lộ trình đưa Việt Nam vào FTSE GEIS qua bốn giai đoạn, lần lượt vào tháng 9/2026, tháng 3/2027, tháng 6/2027 và tháng 9/2027, tương ứng 10%, 20%, 35% và 35% tỷ trọng có thể đầu tư. Đây là cơ chế nhằm hạn chế xáo trộn thị trường và bảo đảm thanh khoản trong quá trình chuyển đổi.
Theo đó, VPS ước tính đợt đầu tiên trong tháng 9 có thể mang khoảng 240 triệu USD vào chứng khoán Việt Nam. Các quỹ thụ động phải hoàn tất hoạt động tái cơ cấu chậm nhất vào ngày 18/9.
Trong danh sách các quỹ lớn được VPS thống kê, Vanguard Total International Stock ETF có quy mô tài sản khoảng 646,2 tỷ USD, với dòng vốn ước tính dành cho cổ phiếu Việt Nam là 831 triệu USD.
Vanguard FTSE Emerging Markets ETF, quỹ có quy mô hơn 162 tỷ USD, được ước tính có thể phân bổ khoảng 787 triệu USD vào Việt Nam. Vanguard Institutional Total International Stock Market Index Trust II có quy mô gần 329 tỷ USD và lượng vốn ước tính dành cho Việt Nam khoảng 423 triệu USD.
HPG, VHM, VPB sẽ được mua mạnh
VPS ước tính các quỹ thụ động mô phỏng FTSE GEIS có thể mua khoảng 20,5 triệu cổ phiếu HPG, tương ứng giá trị gần 445 tỷ đồng.
VHM đứng đầu về giá trị mua ròng dự kiến với hơn 803 tỷ đồng, tương đương khoảng 10,7 triệu cổ phiếu. VPB cũng có thể được mua khoảng 10,7 triệu cổ phiếu, giá trị gần 297 tỷ đồng.
Một số cổ phiếu khác có khối lượng mua dự kiến lớn gồm VIX với 12,7 triệu đơn vị, SSI hơn 10 triệu, SHB 7,8 triệu và VIC khoảng 5,7 triệu cổ phiếu.
Xét về giá trị, VIC thậm chí có lượng vốn phân bổ ước tính khoảng 1.470 tỷ đồng, cao nhất danh sách, do cổ phiếu này có tỷ trọng dự kiến 23,2%. Ngoài ra, FPT có thể hút khoảng 253 tỷ đồng, VCB 244 tỷ đồng, MCH 227 tỷ đồng và MSN khoảng 211 tỷ đồng.
Fubon có thể gom 21 triệu cổ phiếu VPB
Bên cạnh dòng tiền mới từ FTSE GEIS, kỳ tái cơ cấu tháng 9 còn đáng chú ý bởi hoạt động điều chỉnh danh mục của các ETF đang đầu tư tại Việt Nam.
Với Fubon FTSE Vietnam ETF, VPS dự báo VPB, ACB, FPT, MCH và VPL sẽ được thêm vào danh mục. Trong khi đó, KBC, KDH, VCI và VND có khả năng bị loại.
VIC và VHM cũng dự kiến bị giảm tỷ trọng về mức trần 10%.
Nếu kịch bản này xảy ra, Fubon có thể mua khoảng 21,57 triệu cổ phiếu VPB, trị giá gần 600 tỷ đồng. ACB đứng tiếp theo với 15,78 triệu cổ phiếu, trị giá khoảng 350 tỷ đồng.
FPT có thể được mua 7,61 triệu cổ phiếu, tương đương hơn 554 tỷ đồng; MCH khoảng 3,35 triệu cổ phiếu, trị giá 475 tỷ đồng; VPL khoảng 2,31 triệu cổ phiếu.
Ở chiều ngược lại, quỹ có thể bán hơn 10,26 triệu cổ phiếu VND, 8,77 triệu VCI, 5,49 triệu KDH và 4,32 triệu KBC.
Đáng chú ý, dù không bị loại khỏi danh mục, VIC có thể chịu lượng bán ròng lớn nhất về giá trị, khoảng 960 tỷ đồng, tương đương 3,75 triệu cổ phiếu, khi tỷ trọng dự kiến giảm từ 20,4% xuống 10%. VHM cũng có thể bị bán gần 4 triệu cổ phiếu, trị giá khoảng 298 tỷ đồng./.
