Dịch chuyển sở hữu ở Sacombank

Sau gần một thập kỷ tái cơ cấu dưới thời Chủ tịch Dương Công Minh, Sacombank đang bước vào một chương mới. Phía sau những thay đổi về bộ máy và nhận diện thương hiệu, cấu trúc sở hữu của nhà băng này cũng đang dịch chuyển.

Khối ngoại xả ròng hơn 190 triệu cổ phiếu từ đầu năm 2025 đến nay

Thế lực nội gom thêm 10% STB từ khối ngoại

Theo thống kê của người viết, từ đầu năm 2025 đến nay, khối ngoại đã bán ròng hơn 190 triệu cổ phiếu STB, tương đương khoảng 10,2% vốn Sacombank. Nhịp rút ròng diễn ra liên tục, phần lớn thông qua khớp lệnh trên sàn.

Áp lực bán là thế, đáng chú ý, thị giá STB không hề suy yếu, mà ngược lại, còn tăng chóng mặt. Có nghĩa rằng luôn có một/một số lực gom chủ động STB!

Nhắc đến cổ đông ngoại ở Sacombank phải nói đến PYN Elite Fund - cổ đông lớn duy nhất trên giấy tờ của STB suốt nhiều năm.  Nhưng năm 2025, quỹ ngoại Phần Lan này đã bán ra khoảng 35 triệu cổ phiếu STB, giảm tỷ lệ sở hữu từ 6,72% xuống 4,86%, tương ứng với 91,6 triệu cổ phiếu – không còn là cổ đông lớn từ ngày 9/12/2025.

Ngoài PYN, Sacombank từng ghi nhận loạt quỹ ngoại khác nắm trên 1% vốn như nhóm quỹ thuộc Dragon Capital, KIM, Tianhong Vietnam Thematic Fund (QDII) hay SCB Vietnam Alpha Fund Not for Retail Investors. Dù vậy, trong năm 2025, các quỹ này cũng lần lượt thoái bớt vốn khỏi STB.

Vậy ai đang mua?

Chắc chắn là nhà đầu tư trong nước. Khi khối ngoại liên tục rút ròng, STB được nhà đầu tư cá nhân và tổ chức nội gom vào mạnh mẽ. Thanh khoản nhiều phiên tăng vọt, khối lượng giao dịch thường xuyên đạt hàng chục triệu cổ phiếu.

Cầu trong nước không hấp thụ cung hàng theo dạng chịu trận. Mà là mua gom, mua đuổi. Càng cao càng mua. Tin xấu ra, giá vẫn lên. Hệ quả là, từ đầu năm 2025 đến nay, thị giá STB đã tăng gần gấp đôi. Riêng từ cuối năm ngoái, cổ phiếu này tăng hơn 40%, có thời điểm vượt 70.000 đồng/cp – mức cao nhất lịch sử.

Điểm mặt chỉ tên người mua là bất khả. Định vị nhóm gom hàng cũng không dễ. Khi xưa, khi ông Trầm Bê gom STB cũng đâu đứng chính danh. Bà Trương Mỹ Lan chi phối gần như tuyệt đối SCB nhưng cá nhân bà và người liên quan theo luật định cũng đâu ra mặt. Ta chỉ có thể quan sát diễn biến bề mặt và tín hiệu cầm quyền để khoanh vùng. Dĩ nhiên, cũng chỉ là suy đoán. Tất cả chỉ mang tính tham khảo!

Trở lại với STB, giai đoạn tăng tốc của giá cổ phiếu này trùng với thời điểm ngân hàng ghi nhận sự xuất hiện đáng chú ý của ông Nguyễn Đức Thụy – nguyên Chủ tịch HĐQT LPBank – trong vai trò Quyền Tổng giám đốc, rồi Tổng giám đốc.

Bên cạnh đó, nhà băng này cũng làm mới nhận diện thương hiệu. Logo mới, nhãn hiệu mới, thậm chí câu chuyện đổi tên thương mại từng được truyền thông trong nước nhắc tới như một phần trong chiến lược tái định vị ngân hàng.

Theo Sacombank, những thay đổi này không phải để tạo khác biệt bằng hình thức, mà để khẳng định một giai đoạn phát triển mới.

Ông Dương Công Minh - Chủ tịch HĐQT Sacombank

Từ ông Minh...

Lâu nay, Sacombank được thừa nhận là ngân hàng đại chúng nhất Việt Nam. Công bố gần nhất, chốt tại ngày 10/3/2025, ngân hàng này có 72.199 cổ đông.

Nhóm sở hữu lớn nhất - chiếm 32,5% vốn cổ phần - đã được nhận diện từ lâu. Về mặt hình thức, nó đứng tên nhóm ông Trầm Bê, nhưng bản chất, giờ nằm trong tay nhà nước. Bởi lẽ, từ năm 2015, toàn bộ số cổ phần này đã được ủy quyền vô thời hạn và không hủy ngang cho VAMC.

Có nghĩa, quyền cổ đông, bao gồm cả quyền định đoạt, chuyển nhượng, xử lý lô 32,5% vốn cổ phần STB này thuộc toàn quyền Nhà nước hay đại diện được Nhà nước chỉ định. Sacombank vì thế, hình thức là một ngân hàng thương mại cổ phần - thậm chí, như đã nói, là đại chúng nhất - nhưng thực tế, lại chịu định đoạt rất lớn từ Nhà nước.

Đại gia Dương Công Minh, người giữ ghế Chủ tịch HĐQT Sacombank gần 10 năm nay, dĩ nhiên là cá nhân có ảnh hưởng lớn nhất tới ngân hàng này nhưng phải minh định rõ, rằng sức ảnh hưởng ấy không phải trên tư thế "ông chủ".  Ông chỉ vào Sacombank trong tư thế người được chọn. NHNN - phía sau là Chính phủ - năm 2017, đã chọn ông Minh cho điệp vụ tái cơ cấu STB.

Công bằng mà nói, ông Minh và các đồng sự đã không phụ sự tin tưởng ấy. Sacombank, dưới sự dẫn dắt của Chủ tịch Minh, đã vượt vượt qua chặng đường khó nhất, thách thức và cân não nhất.

Theo các thông tin công khai, cá nhân ông Minh và những người liên quan sở hữu 3,95% vốn Sacombank - là những cổ đông lớn nhất trên giấy tờ. Sở hữu của nhóm này thực tế có thể lớn hơn nhưng người viết tin rằng, tổng sở hữu lớn nhất cũng khó quá 10%.

Đắm đuối cả thập kỷ với Sacombank, chấp nhận buông cả 'con đẻ' LPBank, không ai nghi ngờ về quyết tâm gắn bó, kể cả tham vọng 'làm chủ' Sacombank của banker quê Bắc Ninh này. Nhưng muốn là một chuyện!

Việc Sacombank bị Thanh tra Chính phủ điểm danh trong loạt vi phạm về cấp tín dụng, trong đó có cả những khách hàng có thành tố "Him Lam" trong tên gọi, có thể sẽ mang đến những điểm trừ. Chưa kể xúc tác phụ từ những khoản cấp tín dụng chưa hiệu quả cho nhóm FLC hay Bamboo Airways...

Kết quả kinh doanh gây shock mà Sacombank công bố chỉ sau ít tuần 'bầu' Thuỵ lĩnh xướng Ban điều hành - vừa là hệ quả nhưng đồng thời cũng dấy lên những hồ nghi về chất lượng thực sự của quá trình tái cơ cấu mà ông Minh là người dẫn dắt.

Ông Nguyễn Đức Thụy - Tổng giám đốc Sacombank

... đến "bầu" Thuỵ

"Bầu" Thuỵ, không ai lạ, chính là người đã tiếp quản lại 'cứ điểm' LPBank cho ông Minh. "Anh Minh phải chọn một. Còn giữ LPB, ai tin với giao STB cho ảnh" - một banker am hiểu Sacombank, am hiểu hệ thống ngân hàng Việt Nam từng nói với người viết.

Nhìn vào số má xấu đến ngỡ ngàng từ BCTC Sacombank quý 4/2025 vừa rồi, kẻ độc miệng có thể phán rằng, ‘bầu’ Thuỵ quá... ‘tuyệt tình'. Song người viết không nghĩ vậy.

Người làm ăn, nhất là làm ăn lớn, luôn biết trước sau. Ông Minh xưa chọn trao LPBank cho ông Thuỵ thì giờ ông Thuỵ thôi LPBank để vào Sacombank hẳn cũng chẳng tự ý. Mời một "cạ quen" chả thuận hơn một người xa mới?!

Với Sacombank, 'bầu' Thuỵ là người mới nhưng với đương kim Chủ tịch Sacombank thi tân CEO Nguyễn Đức Thuỵ, lại là một "partner" quen. Hơn cả quen!

Hành trang vào Sacombank của "bầu" Thuỵ, ngoài tài quyền biến và năng lực xử lý các 'ca khó', có lẽ không chỉ có lời mời của ông Minh hay gửi gắm của ai đó.

Ông Thuỵ cũng không ‘đơn thương' vào Sacombank. Những ‘chiến tướng' ưng ý nhất của vị banker quê Ninh Bình cùng theo. Trước mắt là trong Ban điều hành và các phòng ban cốt yếu. Thiết chế quản trị cao nhất của ngân hàng cũng sẽ được gia cố. Theo thông báo mới nhất, tại AGM 2026 tới đây, Sacombank dự kiến bầu bổ sung tới 4 thành viên HĐQT.

Mà để vào được HĐQT thì phải được đề cử. Điều lệ Sacombank quy định, nhóm cổ đông phải sở hữu tối thiểu 5% vốn cổ phần ngân hàng mới có quyền đề cử. Mà đề cử chỉ là điều kiện cần, muốn trúng cử phải có đủ phiếu bầu. Phiếu bầu chính là cổ phần!

Muốn được "đối nhân" phải có "đối hữu". Tức là phải vận động đủ số cổ phần có quyền biểu quyết cần thiết.

Một chi nhánh của Sacombank được chuyển về đặt tại "đại bản doanh" của Thaigroup đầu năm nay

Sẽ là không bất ngờ nếu ông Thuỵ và nhóm của mình vào Sacombank với vốn lận lưng là một lượng cổ phiếu đáng kể. Quan sát của người viết, lực mua gom STB của các nhà đầu tư nội không chỉ mới xuất hiện gần đây. Nó đã duy trì hàng năm...

Tuy vậy, phải nhấn mạnh rằng, trong thế cuộc Sacombank, mua gom cổ phiếu trên sàn chưa đảm bảo vị thế "làm chủ". 'Game STB' chủ yếu sẽ được định đoạt bởi lô 32,5% vốn cổ phần mà VAMC đứng đại diện. Lô này mới là "key". Người viết tin rằng, chưa có nhóm nào tranh thủ được phần sở hữu lớn hơn quyền biểu quyết của lô này.

Nhưng trước khi lô cổ phần này được xử lý, ai có được càng nhiều sở hữu sẽ càng có lợi thế, đặc biệt là trong trường hợp lô cổ phần trên được đấu giá theo phương án xé lẻ. Thế cuộc Sacombank sẽ được người viết phân tích kỹ hơn trong một bài viết khác./.