Đề xuất cho phép ngân hàng quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp

Ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài có thể được phép làm đại lý quản lý tài sản bảo đảm cho trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Đề xuất nhằm tháo gỡ vướng mắc cho thị trường vốn, giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.

Nội dung trên nằm trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng, được Chính phủ trình Quốc hội sáng 5/8.

Trình bày dự án luật, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Đức Ấn cho biết việc sửa đổi đồng thời ba luật nhằm tháo gỡ những vướng mắc cấp bách trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng, đồng thời tạo điều kiện phát triển thị trường vốn.

Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất bổ sung hoạt động “đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ” vào phạm vi hoạt động của ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Quy định này sẽ tạo hành lang pháp lý để các ngân hàng thay mặt người sở hữu trái phiếu quản lý tài sản bảo đảm của doanh nghiệp phát hành. Đây là mắt xích quan trọng trong việc xác lập, theo dõi và xử lý tài sản bảo đảm khi doanh nghiệp không thực hiện đúng nghĩa vụ.

Theo cơ quan soạn thảo, việc bổ sung hoạt động trên nhằm tăng cường phát triển thị trường vốn, qua đó đáp ứng nhu cầu vốn trung và dài hạn của nền kinh tế, thay vì tiếp tục dồn phần lớn áp lực cung ứng vốn lên hệ thống ngân hàng.

Cần kiểm soát xung đột lợi ích

Thẩm tra dự án luật, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đề nghị quy định rõ điều kiện để ngân hàng được thực hiện hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm.

Cơ quan thẩm tra đặc biệt lưu ý nguy cơ xung đột lợi ích trong trường hợp một ngân hàng vừa quản lý tài sản bảo đảm, vừa cấp tín dụng hoặc có lợi ích kinh tế liên quan đến doanh nghiệp phát hành trái phiếu.

Do đó, dự thảo cần bổ sung cơ chế kiểm soát nhằm bảo đảm ngân hàng thực hiện đúng vai trò đại diện, bảo vệ quyền lợi của người sở hữu trái phiếu. Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị làm rõ lý do mới chỉ cho phép ngân hàng quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, chưa mở rộng sang trái phiếu chào bán ra công chúng.

Đưa tài sản mã hóa vào diện giám sát chống rửa tiền

Bên cạnh nội dung liên quan đến thị trường trái phiếu, dự thảo luật còn đề xuất bổ sung “dịch vụ tài sản mã hóa” vào nhóm đối tượng phải báo cáo theo quy định về phòng, chống rửa tiền.

Dự thảo đưa ra 15 dấu hiệu giao dịch đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa. Trong đó có hành vi chia nhỏ giao dịch xuống dưới ngưỡng phải báo cáo; thực hiện nhiều giao dịch lớn trong thời gian ngắn nhưng không có mục đích kinh doanh rõ ràng; hoặc liên tục nạp, giao dịch và rút tài sản ngay sau khi thiết lập quan hệ khách hàng.

Bộ Tài chính dự kiến được giao thanh tra hoạt động phòng, chống rửa tiền đối với các tổ chức thuộc lĩnh vực chứng khoán và tài sản mã hóa; đồng thời kiểm tra, giám sát các lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ, kế toán và một số dịch vụ khác thuộc phạm vi quản lý.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị làm rõ khái niệm “dịch vụ tài sản mã hóa”, phạm vi đối tượng phải báo cáo và cách nhận diện giao dịch đáng ngờ. Cơ chế phối hợp giữa Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công an cũng cần được phân định cụ thể để tránh chồng chéo hoặc bỏ sót nhiệm vụ./.