Canh bạc AI của SoftBank giúp JPMorgan, Goldman Sachs 'bỏ túi' 100 triệu USD phí thu xếp vốn

Các ngân hàng Phố Wall đang chuẩn bị thu về khoản phí khổng lồ từ thương vụ vay bắc cầu (bridge loan) trị giá 40 tỷ USD của SoftBank - khoản vay kỷ lục nhằm tài trợ cho kế hoạch đầu tư vào OpenAI.

Theo Bloomberg, JPMorgan Chase và Goldman Sachs dự kiến nhận tổng cộng hơn 100 triệu USD phí bảo lãnh và thu xếp khoản vay. Con số này tương đương mức phí mà các ngân hàng đầu mối từng thu được từ thương vụ IPO của SpaceX - đợt chào bán cổ phiếu lớn nhất lịch sử.

Đối với các ngân hàng đầu tư, thương vụ của SoftBank xuất hiện đúng thời điểm thị trường tài trợ vốn tại châu Á rơi vào giai đoạn trầm lắng.

Theo Bloomberg, tổng giá trị phát hành các khoản vay bằng USD, EUR và JPY tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương (ngoại trừ Nhật Bản) chỉ đạt 69 tỷ USD trong nửa đầu năm 2026 - mức thấp nhất trong 16 năm.

Với nhiều ngân hàng, đây là nguồn thu đặc biệt quan trọng. Một số tổ chức ước tính thương vụ này có thể đóng góp tới 8% doanh thu cả năm tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, trong khi một số bộ phận ngân hàng đầu tư thậm chí thu về khoản phí gấp 15 lần ngân sách hoạt động hằng năm.

Ngoài khoản phí trước mắt, các ngân hàng còn muốn củng cố quan hệ với SoftBank và OpenAI để giành lợi thế trong các thương vụ tương lai như IPO, phát hành trái phiếu hay tư vấn mua bán - sáp nhập (M&A).

Canh bạc AI 60 tỷ USD

Nhà sáng lập SoftBank Masayoshi Son nhiều lần khẳng định sẽ "all in" với OpenAI.

Đến nay, tổng cam kết đầu tư của SoftBank vào startup đứng sau chatbot ChatGPT đã vượt 60 tỷ USD, khiến không ít lãnh đạo trong tập đoàn bắt đầu lo ngại về quy mô đặt cược ngày càng lớn.

Bloomberg cho biết, một số ngân hàng cũng bày tỏ quan ngại rằng họ thực chất đang tài trợ cho "canh bạc" của SoftBank vào OpenAI - doanh nghiệp vẫn chưa chứng minh được khả năng tạo ra lợi nhuận tương xứng với mức định giá khổng lồ, trong khi cạnh tranh từ các đối thủ như Anthropic ngày càng gay gắt.

Báo cáo thường niên công bố hồi tháng 6 của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cũng cảnh báo rằng bong bóng AI là một trong những rủi ro lớn nhất đối với kinh tế toàn cầu. Nếu kỳ vọng lợi nhuận suy giảm, dòng vốn tài trợ có thể nhanh chóng cạn kiệt, khiến nhiều doanh nghiệp trong chuỗi giá trị AI gặp khó khăn trong việc trả nợ.

Tuy vậy, theo những người tham gia thương vụ, khoản vay 40 tỷ USD được đánh giá có mức độ rủi ro tương đối thấp do được bảo đảm bằng năng lực tín dụng của SoftBank và đi kèm lộ trình hoàn trả chi tiết.

Khoản vay có thời hạn 12 tháng và sau khi hoàn tất hợp vốn, các ngân hàng sẽ ghi nhận khoản vay này trên bảng cân đối kế toán cho đến khi SoftBank trả hết hoặc khoản vay đến hạn.

SoftBank ngày càng phụ thuộc vào nợ

Bloomberg cho biết SoftBank hiện có khoảng 122 tỷ USD dư nợ từ các khoản vay và trái phiếu. Riêng trong tháng 4, tập đoàn đã huy động thêm 3,6 tỷ USD thông qua phát hành trái phiếu nhiều kỳ hạn.

Tham vọng AI của SoftBank cũng chưa dừng lại. Tập đoàn dự kiến đầu tư tới 75 tỷ euro (86 tỷ USD) để phát triển hạ tầng trung tâm dữ liệu AI tại Pháp, đồng nghĩa nhu cầu huy động vốn có thể tiếp tục gia tăng trong thời gian tới.

Theo các nguồn tin, với một số ngân hàng quy mô nhỏ, việc tham gia khoản vay 40 tỷ USD đã đưa dư nợ đối với riêng SoftBank tiến sát giới hạn cấp tín dụng nội bộ. Điều này khiến mức độ tập trung rủi ro vào tập đoàn Nhật Bản ngày càng lớn nếu SoftBank tiếp tục mở rộng các khoản đầu tư AI bằng vốn vay.

Ông Hua Cheng, Giám đốc nghiên cứu tín dụng khu vực châu Á tại AllianceBernstein, cho rằng triển vọng của SoftBank giờ đây gắn chặt với sự phát triển của ngành AI.

"Nếu thị trường AI thay đổi, SoftBank sẽ chịu tác động trực tiếp. Với các nhà đầu tư trái phiếu và tín dụng, đây là yếu tố cần được theo dõi sát sao", ông nhận định./.