Soán ngôi Toyota, SoftBank trở thành tập đoàn vốn hoá lớn nhất Nhật Bản
Đà tăng bùng nổ của cổ phiếu AI đang làm thay đổi cục diện thị trường chứng khoán Đông Á. Sau hơn 2 thập kỷ, SoftBank Group đã vượt Toyota Motor để trở thành doanh nghiệp có giá trị vốn hóa lớn nhất Nhật Bản.
Soán ngôi Toyota, SoftBank trở thành tập đoàn vốn hoá lớn nhất Nhật Bản
Tại phiên giao dịch ngày 1/6, cổ phiếu SoftBank tăng hơn 10%, thiết lập mức đỉnh lịch sử mới trong phiên. Nhờ đó, vốn hóa thị trường của tập đoàn công nghệ này đạt khoảng 46.000 tỷ yên (289 tỷ USD).
Đây là lần đầu tiên SoftBank vượt Toyota (vốn hoá 45.000 tỷ yên) kể từ tháng 3/2000, giai đoạn đỉnh cao của bong bóng dot-com.
Sự thay đổi này phản ánh quá trình tái định hình sâu rộng trên thị trường chứng khoán Nhật Bản. Các ngành công nghiệp truyền thống như ô tô, ngân hàng, thép hay điện lực đang dần nhường sân cho các doanh nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI).
Canh bạc OpenAI
Động lực chính phía sau đà tăng mạnh của SoftBank đến từ kết quả kinh doanh khởi sắc và khoản đầu tư khổng lồ vào OpenAI – công ty đứng sau ChatGPT.
Trong ba tháng đầu năm 2026, SoftBank ghi nhận lợi nhuận ròng 1.820 tỷ yên (11,4 tỷ USD), cao gấp 3,5 lần cùng kỳ năm trước.
Song song với đó, tập đoàn của tỷ phú Masayoshi Son liên tục gia tăng tỷ trọng đầu tư vào OpenAI. Sau khi hoàn tất khoản đầu tư 10 tỷ USD vào tháng 4, SoftBank cam kết rót thêm 20 tỷ USD trong năm nay, nâng tổng mức đầu tư lên khoảng 65 tỷ USD.
Theo The Wall Street Journal, OpenAI đang chuẩn bị hồ sơ IPO tại Mỹ và có thể niêm yết sớm nhất vào tháng 9. Một số nguồn tin cho biết công ty AI này đặt mục tiêu huy động tới 60 tỷ USD, với mức định giá có thể vượt 1.000 tỷ USD, qua đó trở thành một trong những thương vụ IPO lớn nhất lịch sử.
Kỳ vọng về khoản lợi nhuận khổng lồ từ OpenAI đã khiến giới đầu tư đổ mạnh vào cổ phiếu SoftBank. Tính từ đầu tháng 4, thị giá cổ phiếu của tập đoàn này đã tăng khoảng 120%.
Ngoài ra, SoftBank cũng công bố kế hoạch đầu tư tới 14.000 tỷ yên để xây dựng các trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn tại Pháp.
Bên cạnh OpenAI, giá cổ phiếu của Arm Holdings cũng đóng góp đáng kể vào đà tăng vốn hóa của SoftBank. Nhà thiết kế chip có trụ sở tại Anh, được SoftBank mua lại vào năm 2016 và hiện vẫn nắm giữ khoảng 90% cổ phần, đã chứng kiến giá cổ phiếu tăng hơn gấp đôi kể từ đầu tháng 4.
Không chỉ SoftBank, nhiều doanh nghiệp công nghệ khác tại Nhật Bản cũng đang hưởng lợi lớn từ làn sóng AI.
Nhà sản xuất chip nhớ Kioxia Holdings và tập đoàn thiết bị bán dẫn Tokyo Electron hiện đã lọt vào nhóm 10 doanh nghiệp giá trị nhất trên sàn chứng khoán Tokyo.
Đáng chú ý, cổ phiếu Kioxia đã tăng hơn 3.400% trong vòng một năm qua. Một số nhà đầu tư thậm chí dự báo lợi nhuận hoạt động của hãng chip nhớ này có thể sớm vượt Toyota. Vốn hóa của Kioxia hiện đã vượt 35.000 tỷ yên, qua đó vượt qua Mitsubishi UFJ Financial Group (MUFG).
Nhu cầu bùng nổ đối với chip phục vụ AI đang kéo dòng tiền khổng lồ chảy vào nhóm cổ phiếu bán dẫn, góp phần đưa chỉ số Nikkei 225 tăng vọt. Trong phiên đầu tuần, chỉ số này lần đầu tiên vượt mốc 67.000 điểm.
Đông Á hưởng lợi từ "siêu chu kỳ" AI
Xu hướng không chỉ diễn ra tại Nhật Bản.
Tại Hàn Quốc, SK Hynix đã gia nhập câu lạc bộ doanh nghiệp vốn hóa trên 1.000 tỷ USD, cùng với Micron Technology của Mỹ. Hiện giá trị thị trường của SK Hynix đã lớn gấp hơn 10 lần Hyundai Motor. Trong khi đó, TSMC đã trở thành doanh nghiệp có giá trị khoảng 2.000 tỷ USD.
Ông Choon Keong Ong, Giám đốc quản lý danh mục tại Eastspring Investments, nhận định các tập đoàn công nghệ lớn vẫn sẽ duy trì chi tiêu vốn ở mức cao nhằm giành lợi thế dẫn đầu trong cuộc đua AI.
Theo ông, việc tụt lại phía sau trong lĩnh vực AI có thể khiến doanh nghiệp đánh mất vị thế rất khó lấy lại. Điều này đang trực tiếp mang lại lợi ích cho toàn bộ chuỗi cung ứng công nghệ tại châu Á.
Nhờ nhóm cổ phiếu AI, thị trường chứng khoán Đông Á đang có một năm bùng nổ. Chỉ số KOSPI của Hàn Quốc tăng gần 100%, Taiex của Đài Loan tăng hơn 50%, còn Nikkei 225 của Nhật Bản tăng gần 30%. Cả ba thị trường liên tục thiết lập các mức đỉnh lịch sử mới.
Sự trỗi dậy của AI đang làm thay đổi hoàn toàn cấu trúc thị trường chứng khoán Nhật Bản.
Khi bong bóng tài sản Nhật Bản đạt đỉnh vào năm 1989, NTT từng là công ty niêm yết giá trị nhất thế giới với vốn hóa hơn 22.000 tỷ yên. Bên cạnh đó, Tokyo Electric Power (TEPCO), Nippon Steel và Dai Nippon Printing cũng nằm trong nhóm doanh nghiệp giá trị nhất nước này.
Hiện nay, chỉ còn Toyota và Hitachi là hai cái tên vẫn giữ được vị trí trong top 10 doanh nghiệp giá trị nhất kể từ năm 1989./.
Nguồn tham khảo: Nikkei Asia
