AI gây sức ép lên lao động tri thức, PwC tái cấu trúc bộ máy 40.000 người

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra sức ép ngày càng lớn đối với nhóm lao động tri thức. Trước những thay đổi của ngành tư vấn, PwC chuẩn bị hợp nhất một phần hoạt động tại Mỹ và Ấn Độ vào liên doanh có khoảng 40.000 nhân sự.

Theo Financial Times, các đơn vị do hai công ty thành viên PwC tại Mỹ và Ấn Độ sở hữu riêng biệt sẽ được đưa vào một liên doanh mới. Thỏa thuận dự kiến được ký ngày 13/9 và hoàn tất trong nửa đầu năm 2027, sau khi đáp ứng các điều kiện và được cơ quan quản lý phê duyệt.

Liên doanh mới sẽ hợp nhất các trung tâm dịch vụ của PwC Mỹ tại Ấn Độ với mảng tư vấn của PwC Ấn Độ. 

Việc thành lập liên doanh diễn ra khi AI đang làm thay đổi cách vận hành của ngành dịch vụ chuyên nghiệp. Những công việc như tổng hợp dữ liệu, lập báo cáo, phân tích tài liệu hay thực hiện một số quy trình tư vấn cơ bản ngày càng có thể được tự động hóa.

Điều này tạo ra thách thức đối với mô hình chuyển công việc sang các thị trường có chi phí nhân công thấp. Trong nhiều năm, các hãng kiểm toán và tư vấn quốc tế đưa khối lượng lớn công việc về Ấn Độ để tiết kiệm chi phí và tận dụng lực lượng lao động có trình độ.

Tuy nhiên, khi AI có thể xử lý nhanh một phần nhiệm vụ từng cần nhiều nhân sự, lợi thế về quy mô và chi phí lao động không còn đủ để bảo đảm sức cạnh tranh. Các trung tâm thuê ngoài buộc phải chuyển sang những công việc phức tạp hơn, đòi hỏi khả năng đánh giá, tư vấn và kiến thức chuyên ngành.

Đối với người lao động, mối lo không chỉ nằm ở nguy cơ mất việc. AI còn làm thay đổi tiêu chuẩn tuyển dụng, yêu cầu kỹ năng và cách đánh giá hiệu suất. Nhân sự có thể phải xử lý nhiều công việc hơn trong thời gian ngắn hơn, trong khi những vị trí thực hiện nhiệm vụ lặp lại đứng trước sức ép bị thu hẹp.

Mô hình chồng chéo

Cấu trúc đặc thù của PwC cũng là một nguyên nhân dẫn đến cuộc cải tổ. Khác với các tập đoàn đa quốc gia hoạt động dưới một pháp nhân thống nhất, PwC cùng các hãng Big4 vận hành dưới dạng mạng lưới gồm nhiều công ty thành viên được sở hữu riêng tại từng thị trường.

Mô hình này có thể gây phức tạp khi phục vụ khách hàng quốc tế. Các công ty thành viên đôi khi phát sinh bất đồng về việc phân chia doanh thu, nhân sự và những hợp đồng tư vấn xuyên biên giới có giá trị lớn.

Việc gom các đơn vị liên quan vào một liên doanh được kỳ vọng giúp PwC phối hợp nguồn lực tốt hơn, hạn chế tình trạng chồng chéo và mở rộng hoạt động tư vấn, thuê ngoài tại Ấn Độ.

Đây cũng là bước chuẩn bị để hãng cạnh tranh trong bối cảnh khách hàng vừa muốn được tư vấn triển khai AI, vừa yêu cầu các nhà cung cấp sử dụng chính công nghệ này để giảm thời gian và chi phí dịch vụ.

Không chỉ PwC, các hãng Big4 đều tăng cường chuyển công việc sang những trung tâm ở nước ngoài nhằm nâng cao hiệu quả. Tuy nhiên, sự phát triển của AI đang khiến chiến lược này bước vào giai đoạn mới: lợi thế sẽ không còn chỉ nằm ở nơi có nguồn nhân lực rẻ và đông, mà mà còn mà ởmà ở khả năng kết hợp con người với công nghệ.

Việc thành lập liên doanh gồm khoảng 40.000 nhân sự không đồng nghĩa PwC sẽ tiến hành một đợt sa thải. Tuy nhiên, động thái này cho thấy AI đang làm thay đổi cách tổ chức công việc trong ngành tư vấn.

Khi công nghệ có thể đảm nhiệm ngày càng nhiều nhiệm vụ cơ bản, người lao động sẽ phải nâng cao kỹ năng và chuyển sang những công việc đòi hỏi khả năng phân tích, phán đoán và tư vấn chuyên sâu hơn./.