Vì sao lạm phát, tỷ giá không đáng lo nhưng lãi suất vẫn khó giảm mạnh?

Theo Tổng giám đốc Dragon Capital Việt Nam Lê Anh Tuấn, lạm phát và tỷ giá hiện chưa tạo sức ép đáng kể lên chính sách tiền tệ. Tuy nhiên, nhu cầu vốn rất lớn cùng khoảng cách ngày càng rộng giữa tín dụng và huy động khiến lãi suất khó có “cú giảm lớn”.

Chia sẻ tại Investor Day H2.2026, ông Lê Anh Tuấn - Tổng Giám đốc Dragon Capital - cho rằng bài toán lớn nhất đối với mặt bằng lãi suất hiện nay không nằm ở lạm phát hay tỷ giá, mà đến từ nhu cầu vốn và áp lực thanh khoản của hệ thống ngân hàng.

Theo ông Tuấn, lãi suất tiền gửi đã tăng đáng kể so với đầu năm. Kỳ hạn 6 tháng tại một số ngân hàng lên gần 9,5%/năm, trong khi kỳ hạn 12 tháng ở khoảng 9-9,2%/năm.

Đằng sau diễn biến này là nhu cầu vốn rất lớn của nền kinh tế.

Theo tính toán được CEO Dragon Capital đưa ra, để đạt mục tiêu tăng trưởng 10%, Việt Nam cần khoảng 1.460 tỷ USD vốn trong 5 năm tới. Trong đó, khu vực tư nhân cần khoảng 776 tỷ USD, chiếm hơn một nửa.

Trong khi GDP Việt Nam hiện khoảng 500-510 tỷ USD, tổng dư nợ tín dụng của hệ thống ngân hàng đã lên tới 750-760 tỷ USD. Riêng 4 tập đoàn lớn gồm Vingroup, Sun Group, Masterise và Thaco, theo ông Tuấn, có nhu cầu vốn khoảng 65 tỷ USD.

Khoảng cách tín dụng - huy động gần 90 tỷ USD

Áp lực nguồn vốn thể hiện rõ hơn qua khoảng cách ngày càng rộng giữa tín dụng và huy động trong hệ thống ngân hàng.

Theo số liệu được ông Tuấn chia sẻ, cuối năm 2024, tín dụng cao hơn huy động khoảng 34 tỷ USD. Đến đầu năm 2026, mức chênh lệch tăng lên 68 tỷ USD và hiện đã gần 90 tỷ USD.

"Điều này cho thấy hệ thống ngân hàng đang thiếu tiền trong bối cảnh phải cung cấp khoảng 1.500 tỷ USD vốn cho toàn nền kinh tế, hoặc khoảng 750 tỷ USD cho khu vực tư nhân trong vài năm tới", Tổng Giám đốc Dragon Capital nhận định.

Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai các biện pháp hỗ trợ thanh khoản, trong đó có bơm vốn qua thị trường mở (OMO) với kỳ hạn 90 ngày và có thể tiếp tục kéo dài kỳ hạn.

Tuy nhiên, theo ông Tuấn, dư địa của OMO cũng có giới hạn bởi các ngân hàng cần tài sản thế chấp để tiếp cận nguồn vốn này. Khi lượng tài sản đủ điều kiện cạn dần, khả năng tiếp tục sử dụng kênh OMO cũng bị hạn chế.

Ngoài OMO, nhà điều hành còn có thể sử dụng các công cụ như hoán đổi ngoại tệ và tiền gửi Kho bạc Nhà nước. Song với tiền gửi Kho bạc, ông Tuấn lưu ý đây chủ yếu là biện pháp kỹ thuật bởi nguồn tiền về cơ bản đã nằm trong hệ thống ngân hàng, không phải dòng tiền mới được đưa thêm vào nền kinh tế.

Thời gian tới, ông cho rằng có thể xuất hiện thêm một số giải pháp hỗ trợ thanh khoản như điều chỉnh cách tính tỷ lệ cho vay trên tiền gửi (LDR), tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn, đồng thời hạn chế cạnh tranh lãi suất thiếu lành mạnh giữa các ngân hàng.

Tỷ giá, lạm phát chưa đáng lo

Trái với áp lực thanh khoản, Dragon Capital đánh giá hai biến số thường có ảnh hưởng lớn tới dư địa chính sách tiền tệ là tỷ giá và lạm phát hiện tương đối thuận lợi.

Đáng chú ý, theo ông Tuấn, tỷ giá trên thị trường tự do hiện thấp hơn đáng kể so với tỷ giá ngân hàng - hiện tượng không thường xuyên xuất hiện.

Ông dẫn lại năm 2006 và 2012 từng xuất hiện diễn biến tương tự. Theo CEO Dragon Capital, việc hiện tượng này quay trở lại cho thấy tỷ giá đang tương đối ổn định, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn để Ngân hàng Nhà nước gia tăng dự trữ ngoại hối.

Lạm phát cũng chưa phải yếu tố đáng lo ngại. Dù chỉ số lạm phát đang ở mức trên 4%, ông Tuấn cho rằng sau khi hiệu chỉnh yếu tố mùa vụ, con số này vào khoảng 3,4-3,5%.

Trong bối cảnh vòng quay vốn và vòng quay tiền còn thấp, nguồn tiền tương đối thiếu, áp lực lạm phát từ phía cầu không lớn trong khi nguồn cung dồi dào. Theo ông Tuấn, điều này giúp nhà điều hành có thêm dư địa hỗ trợ thanh khoản.

Tuy nhiên, có dư địa hỗ trợ thanh khoản không đồng nghĩa lãi suất có thể giảm mạnh.

Với nhu cầu tín dụng lớn và khoảng cách tín dụng - huy động ngày càng rộng, Tổng Giám đốc Dragon Capital cho rằng khả năng lãi suất tiếp tục tăng lên một mặt bằng cao mới là không lớn, nhưng một đợt giảm sâu cũng khó xảy ra.

“Có lẽ lãi suất sẽ neo ở mặt bằng hiện nay, khó tăng cao hơn, nhưng có thể giảm chậm; còn để có một cú giảm lớn thì rất khó”, ông Tuấn dự báo./.