Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) đã bắt đầu trả lãi cho đồng nhân dân tệ số (e-CNY), nhằm mở rộng phạm vi sử dụng đồng tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC), giảm phụ thuộc vào USD trong thanh toán xuyên biên giới.
Theo CCTV, e-CNY trở thành CBDC đầu tiên trên thế giới được trả lãi. Mức lãi suất áp dụng là 0,05%/năm, tương đương lãi suất tiền gửi tiết kiệm thông thường tại các ngân hàng thương mại trong nước.
Lãi được tính từ ngày 1/1 và dự kiến chi trả theo quý, bắt đầu từ tháng 3, thông qua các ngân hàng lớn như ICBC và Ngân hàng Xây dựng Trung Quốc (China Construction Bank). Điều kiện áp dụng là các ví số đã được xác thực danh tính người dùng.
Trung Quốc trả lãi cho Nhân dân tệ số, thúc đẩy e-CNY trong thanh toán xuyên biên giới (Anhr: Reuters)
Dự án Nhân dân tệ số được PBOC nghiên cứu từ năm 2014, ban đầu tập trung cho thanh toán bán lẻ trong nước. Người dân và doanh nghiệp có thể mở ví số và chuyển đổi tiền pháp định sang e-CNY. Thử nghiệm với người dùng bắt đầu tại Thâm Quyến từ tháng 10/2020 và đến tháng 9/2025 đã mở rộng ra 26 khu vực. Thanh toán được thực hiện bằng cách quét mã tại cửa hàng, nhà hàng và điểm bán lẻ.
Tính đến cuối năm 2025, tổng giá trị giao dịch bằng e-CNY đạt khoảng 19.500 tỷ NDT (2.800 tỷ USD). Số lượng ví số đạt khoảng 230 triệu đối với cá nhân và 19 triệu đối với doanh nghiệp.
Song song với thị trường nội địa, Trung Quốc đẩy mạnh thử nghiệm e-CNY trong thanh toán xuyên biên giới từ năm 2024, với sự tham gia của một số quốc gia như Saudi Arabia và Thái Lan. Doanh nghiệp tại các nước này có thể thực hiện thanh toán thương mại và tài trợ thương mại bằng e-CNY thông qua ngân hàng thương mại và PBOC. Hệ thống vận hành trên nền tảng công nghệ blockchain.
Theo PBOC, so với cơ chế thanh toán xuyên biên giới truyền thống qua hệ thống SWIFT, vốn có thể mất vài ngày đến một tuần do phải qua nhiều ngân hàng trung gian, giao dịch bằng e-CNY trong mô hình thử nghiệm có thể hoàn tất trong vài giây, đồng thời giảm tới 50% chi phí.
Dù vậy, mức độ phổ cập e-CNY trong nước vẫn còn hạn chế. Thanh toán không dùng tiền mặt hiện chiếm hơn 80% chi tiêu tiêu dùng cuối cùng của cá nhân tại Trung Quốc, nhưng chủ yếu do các nền tảng tư nhân như WeChat Pay và Alipay chi phối, với tổng thị phần khoảng 80%. Hai nền tảng này đều liên kết trực tiếp với tài khoản ngân hàng vốn đã được hưởng lãi, khiến lợi thế của ví e-CNY trả lãi không quá khác biệt.
Ngoài ra, các biện pháp kiểm soát vốn chặt chẽ của Trung Quốc, đặc biệt với giao dịch ngoại hối của cá nhân, tiếp tục là rào cản đối với mục tiêu quốc tế hóa đồng Nhân dân tệ số.
Hiện chưa có mốc thời gian chính thức cho việc triển khai toàn diện e-CNY. Kế hoạch 5 năm giai đoạn 2026–2030 của Trung Quốc chỉ nêu định hướng phát triển ổn định đồng tiền số này, nhưng chưa đưa ra lộ trình cụ thể./.
Nguồn tham khảo: Nikkei Asia
