Top 10 sự kiện kinh tế nổi bật năm 2025: Loạt thành tích “vô tiền khoáng hậu” và những “cú sốc” chấn động toàn cầu

Năm 2025, nền kinh tế Việt Nam đã xác lập được nhiều thành tích ấn tượng cả về quy mô lẫn tốc độ tăng trưởng. Đất nước đồng thời ghi nhận nhiều thay đổi quan trọng, định hình lại chặng đường phát triển trong kỷ nguyên mới.

Tuy nhiên, năm vừa qua cũng chứng kiến không ít “cú sốc” khiến nền kinh tế có quy mô gần 500 tỷ USD buộc phải học cách thích ứng nhanh hơn trước những biến động phức tạp của môi trường trong nước và quốc tế.

2025 - năm của những thành tích “vô tiền khoáng hậu” và cả những “cú sốc” gây chấn động toàn cầu

Xuất nhập khẩu Việt Nam lần đầu vượt mốc 900 tỷ USD

Theo ước tính, cả năm 2025, tổng trị giá xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt khoảng 920 tỷ USD, tăng 16,9% so với năm trước. Con số này cũng giúp nước ta tiến vào top 15 các quốc gia có nền thương mại lớn nhất toàn cầu

Trong cơ cấu thương mại, kim ngạch xuất khẩu năm 2025 ước đạt 470,59 tỷ USD, tăng 15,9% so với năm 2024; nhập khẩu đạt 449,41 tỷ USD, tăng 18%. Nhờ đó, cán cân thương mại hàng hóa tiếp tục duy trì trạng thái xuất siêu năm thứ 10 liên tiếp, với thặng dư thương mại năm 2025 ước đạt 21,2 tỷ USD.

Quy mô kinh tế Việt Nam vượt 500 tỷ USD, GDP tăng trưởng hơn 8%

Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết, tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2025 dự kiến trên 8%, quy mô nền kinh tế đạt 510 tỷ USD, tăng 5 bậc so với năm 2021, xếp thứ 32 thế giới.

GDP bình quân đầu người ước đạt khoảng 5.000 USD, tăng 1,4 lần so với năm 2020, đưa Việt Nam bước vào nhóm thu nhập trung bình cao.

Năm 2026, Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP đạt từ 10% trở lên, GDP bình quân đầu người đạt 5.400 – 5.500 USD, lạm phát (CPI) bình quân khoảng 4,5%, năng suất lao động tăng 8% và tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm 1 – 1,5%.

Chính phủ cũng định hướng kiểm soát chặt chẽ nợ công trong giới hạn an toàn, đồng thời nâng tỷ trọng chi đầu tư phát triển lên 40% tổng chi ngân sách, cắt giảm 10% chi thường xuyên để dành thêm nguồn lực cho an sinh xã hội và các chương trình phát triển bền vững./.

Sáp nhập tỉnh thành, sắp xếp lại giang sơn để tiến vào kỷ nguyên mới

Sáng 12/6, Quốc hội đã chính thức thông qua nghị quyết "lịch sử" về sáp nhập tỉnh, thành trên toàn quốc.

Theo đó, Việt nam sẽ giảm từ 63 tỉnh, thành xuống còn 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh gồm 28 tỉnh và 6 thành phố trực thuộc trung ương. Các địa phương không thuộc diện sáp nhập gồm các tỉnh, thành phố: Cao Bằng, Điện Biên, Hà Tĩnh, Lai Châu, Lạng Sơn, Nghệ An, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Sơn La, Hà Nội, Huế.

  Tổng Bí thư Tô Lâm: Việc sắp sáp nhập được triển khai trên tinh thần “khoa học, đột phá, sáng tạo, bám sát thực tiễn và có tầm nhìn 100 năm”  

Tổng Bí thư Tô Lâm cho biết hiện nay khoảng 80% quốc gia trên thế giới tổ chức hệ thống chính quyền ba cấp, trong khi Việt Nam là một trong hơn 10% các nước duy trì mô hình bốn cấp.

Thực tế cho thấy mô hình hiện nay có sự chồng chéo, trùng lặp chức năng, nhiệm vụ giữa các cấp hành chính. Nhiều công việc đáng lẽ chỉ thuộc thẩm quyền một cấp nhưng lại được triển khai đồng thời ở nhiều cấp khác nhau.

Việc sáp nhập nhằm xây dựng bộ máy chính quyền địa phương tinh gọn, hiệu quả, gần dân, đồng thời mở rộng không gian phát triển kinh tế, xã hội và văn hóa cho đất nước.

Xóa bỏ cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng

Theo Nghị định số 232/2025 của Chính phủ, sửa đổi, bổ sung Nghị định 24/2012 về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, từ 10/10, cơ chế Nhà nước độc quyền vàng miếng đã chính thức bị bãi bỏ.

Thay vào đó, các doanh nghiệp và ngân hàng đủ điều kiện sẽ được phép nhập khẩu và sản xuất vàng miếng.

Theo quy định, doanh nghiệp được cấp phép sản xuất vàng miếng phải có vốn điều lệ tối thiểu 1.000 tỷ đồng. Đối với ngân hàng, mức vốn yêu cầu là từ 50.000 tỷ đồng trở lên. 

Bên cạnh việc xóa bỏ cơ chế độc quyền của Nhà nước, Quốc hội cũng thông qua việc áp thuế 0,1% trên mỗi giao dịch vàng miếng nhằm kiểm soát hoạt động đầu cơ và củng cố sự minh bạch trên thị trường, trong khi vẫn tránh gây áp lực cho người dân mua vàng tích trữ.

Đường sắt cao tốc Bắc - Nam là dự án hạ tầng có quy mô lớn nhất trong lịch sử 

Chốt đầu tư siêu dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam 67 tỷ USD

Chiều 30/11, Quốc hội đã thông qua chủ trương đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, sơ bộ tổng vốn 1,7 triệu tỷ đồng tương đương 67 tỷ USD, hoàn thành năm 2035.

Dự án có tổng chiều dài 1.541 km, điểm đầu tại ga Ngọc Hồi (Hà Nội), điểm cuối tại ga Thủ Thiêm (TP HCM), đi qua 20 tỉnh. Toàn tuyến được đầu tư mới khổ đôi 1.435 mm, tốc độ thiết kế 350 km/h. Quốc hội yêu cầu lập báo cáo nghiên cứu khả thi từ 2025, phấn đấu cơ bản hoàn thành dự án năm 2035. Sơ bộ tổng nhu cầu sử dụng đất của dự án khoảng 10.800 ha; dự kiến 120.836 người cần tái định cư.

Dự án cũng thu hút được nhiều tập đoàn lớn tham gia đề xuất đầu tư, trong đó nổi lên hai cái tên đáng chú ý nhất là Tập đoàn Vingroup của tỷ phú Phạm Nhật Vượng và Tập đoàn Thaco của tỷ phú Trần Bá Dương. Song cho tới nay, Vingroup đã rút đề xuất đầu tư dự án.

Nghị quyết 68: Kinh tế tư nhân được trao “vai chính”

Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị ban hành được xem là bước ngoặt về tư duy phát triển, kinh tế tư nhân được xác định là “động lực quan trọng nhất” của nền kinh tế. Mục tiêu đến năm 2030 có 2 triệu doanh nghiệp hoạt động, khu vực tư nhân đóng góp 55-58% GDP và tạo việc làm cho tới 85% lao động.

Tại buổi làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương về phát triển khu vực kinh tế tư nhân ở Việt Nam, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ, phải tiếp tục xóa bỏ mọi nhận thức, tư tưởng, quan niệm, thái độ, định kiến về kinh tế tư nhân.

Tổng Bí thư đề nghị, bảo đảm sự bình đẳng, công bằng, cho phép doanh nghiệp tư nhân được tiếp cận nguồn vốn, tư liệu sản xuất không kém hơn doanh nghiệp Nhà nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; cần tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân tham gia vào các dự án trọng điểm quốc gia…

Chứng khoán Việt được nâng hạng: Đường lớn đã mở, tiền mới sẽ đổ

Rạng sáng 8/10, FTSE Russell đã chính thức công bố nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ Cận biên (Frontier Market) lên Mới nổi Thứ cấp (Secondary Emerging Market) – một bước ngoặt lịch sử với thị trường vốn Việt Nam.

Sau gần 8 năm cải cách mạnh mẽ về hạ tầng, quy trình giao dịch và khung pháp lý, Việt Nam đã đáp ứng toàn bộ tiêu chí của nhóm thị trường Mới nổi Thứ cấp

Việt Nam được FTSE đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng (Watchlist) từ tháng 9/2018. Sau gần 8 năm cải cách mạnh mẽ về hạ tầng, quy trình giao dịch và khung pháp lý, FTSE Russell xác nhận Việt Nam đã đáp ứng toàn bộ tiêu chí của nhóm thị trường Mới nổi Thứ cấp.

Quyết định này không chỉ là sự ghi nhận nỗ lực của Chính phủ và cơ quan quản lý mà còn là “tín hiệu khởi động” cho dòng vốn quốc tế, đặc biệt là dòng vốn chủ động, có thể vào thị trường ngay, trước khi hiệu lực nâng hạng chính thức được bắt đầu.

Theo HSBC việc nâng hạng có thể kéo theo tổng dòng vốn khoảng 3,4 tỷ USD, trong đó 1,5 tỷ USD là dòng thụ động (passive) từ các quỹ ETF, và 1,9 tỷ USD là chủ động (active). FTSE Russell ước tính cao hơn, ở mức 5–6 tỷ USD, phản ánh quy mô vốn lớn hơn nhờ vị thế Việt Nam trong khu vực. World Bank thậm chí cho rằng dòng vốn ngắn hạn có thể lên tới 5 tỷ USD, với 2–3 tỷ USD đến từ các quỹ chủ động.

"Cơn địa chấn" thuế quan gây rung chuyển thương mại toàn cầu

Rạng sáng 3/4 (theo giờ Việt Nam), Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã công bố mức thuế đối ứng mà Mỹ sẽ áp lên hàng chục đối tác thương mại trên toàn cầu, Việt Nam nằm trong nhóm chịu mức cao nhất (46%) cùng Trung Quốc (34%), Campuchia (49%) và Myanmar (44%).

Ông Trump cầm trên tay tấm bảng chi tiết mức thuế đối ứng 

“Đòn thuế” của vị Tổng thống lập tức khiến giới tài chính toàn cầu chao đảo. Ngay sau thông báo, thị trường tài chính Mỹ lập tức phản ứng tiêu cực. Các chỉ số chứng khoán tương lai lao dốc, với S&P 500 giảm 1,7% và Nasdaq mất gần 2%.

Trong nước, Vn-Index cũng lập tức lao dốc khi bay hơn 90 điểm – mức giảm mạnh nhất trong lịch sử. Lực bán rát trên toàn thị trường khiến chỉ số ghi nhận tới hơn 1.000 mã kết phiên trong sắc đỏ, trong đó có 450 mã giảm kịch biên độ.

Những cơn bão lịch sử cuốn phăng đi gần 0,8% GDP

Trong năm, cả nước ghi nhận 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới – mức cao nhất từ trước đến nay. Đáng chú ý, có 5 cơn bão di chuyển nhanh với cường độ mạnh, kèm theo dông lốc, vòi rồng, lũ quét và sạt lở đất, làm gia tăng tần suất các trận lũ lớn trên diện rộng. Thiên tai đã khiến hơn 400 người chết và mất tích, gây thiệt hại kinh tế ước gần 100.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 0,7–0,8% GDP.

Đặc biệt nghiêm trọng là mưa lũ tại Thái Nguyên; tình trạng lũ lụt, sạt lở đất tại Nam Trung Bộ và Tây Nguyên; lượng mưa kỷ lục tại đỉnh Bạch Mã (Huế) đạt 1.740 mm trong 24 giờ (ngày 27/10); cùng với đó, triều cường tại Tp. HCM, Cần Thơ và Cà Mau đều vượt ngưỡng lịch sử.

Trận lũ lụt lịch sử tại Thái Nguyên (Ảnh: VGP)

Chính phủ ban hành Nghị quyết thí điểm thị trường Tài sản mã hóa Việt Nam

Ngày 9/9, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 5/2025/NQ-CP về việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam. Đây được xem là một dấu mốc lịch sử, đặt nền tảng để thị trường tài sản mã hóa chính thức đi vào hoạt động, đồng thời từng bước thoát khỏi “vùng xám” pháp lý kéo dài nhiều năm.

Theo Nghị quyết, quá trình thí điểm sẽ được triển khai trong thời hạn 5 năm, trên cơ sở các nguyên tắc thận trọng, có kiểm soát và phù hợp với điều kiện thực tiễn. Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm an toàn, an ninh cho thị trường, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia.

Nghị quyết số 5/2025/NQ-CP đã góp phần giúp tài sản mã hóa bước ra khỏi "vùng xám" pháp lý

Trước đây, các hoạt động liên quan đến tiền mã hóa chủ yếu diễn ra tự do, phần lớn nằm ngoài khuôn khổ quản lý chính thức. Nghị quyết 05 đã khắc phục khoảng trống pháp lý này khi quy định rõ mọi giao dịch tài sản mã hóa chỉ được phép thực hiện thông qua các tổ chức hợp pháp, được Bộ Tài chính cấp phép. Điều này đồng nghĩa với việc những dòng tiền quy mô lớn vốn vận hành ngoài hệ thống sẽ từng bước được đưa vào khuôn khổ minh bạch và kiểm soát.

Đáng chú ý, để được phép phát hành tài sản mã hóa, doanh nghiệp phải là pháp nhân Việt Nam, có vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng và tỷ lệ sở hữu trong nước không dưới 65%. Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn phải đáp ứng nhiều điều kiện nghiêm ngặt về nhân sự có chứng chỉ chuyên môn, cũng như hạ tầng công nghệ đạt tiêu chuẩn an toàn cấp độ 4./.