Thêm động lực cho tư nhân tham gia dự án PPP

Hàng loạt điểm mới được sửa đổi, bổ sung vào Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (Luật PPP) đang mở rộng đường cho doanh nghiệp tư nhân tham gia và các dự án trọng điểm quốc gia như đường sắt đô thị, sân bay, cảng biển…

Tăng tỷ lệ vốn Nhà nước, tăng chia sẻ doanh thu

Một trong những thay đổi mang tính đột phá là điều chỉnh chính sách vốn. Theo đó, Luật PPP mới nâng trần vốn nhà nước tham gia trong dự án lên 70% đối với các dự án có chi phí giải phóng mặt bằng chiếm trên 50% tổng mức đầu tư, dự án tại địa bàn khó khăn, hoặc dự án cần chuyển giao công nghệ cao. 

Đồng thời, quy định hiện hành cũng bổ sung cơ chế chia sẻ rủi ro doanh thu giữa Chính phủ và nhà đầu tư, tạo thêm động lực để doanh nghiệp mạnh dạn tham gia dự án. 

Theo đó, Chính phủ cam kết chia sẻ tối đa 50% phần hụt thu giữa doanh thu thực tế và doanh thu trong phương án tài chính, áp dụng khi doanh thu thực tế giảm xuống mức từ dưới 90% đến dưới 75% so với phương án ban đầu. 

Ngược lại, nhà đầu tư hoặc doanh nghiệp dự án cũng có nghĩa vụ chia sẻ 50% phần tăng doanh thu vượt so với phương án tài chính khi doanh thu thực tế cao hơn từ trên 110% đến trên 125% theo hợp đồng PPP.

Về quy mô đầu tư, trước đây các dự án PPP tại địa bàn kinh tế – xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn trong lĩnh vực y tế và giáo dục – đào tạo phải có mức đầu tư tối thiểu 100 tỷ đồng, trong khi các lĩnh vực còn lại yêu cầu tối thiểu 200 tỷ đồng. Luật PPP sửa đổi đã bãi bỏ quy định về mức đầu tư tối thiểu, mở rộng hơn dư địa tham gia cho nhà đầu tư.

Tăng cơ hội, giảm thủ tục đầu tư

Một thay đổi mang tính nền tảng của Luật PPP sửa đổi là mở rộng phạm vi lĩnh vực được phép triển khai theo phương thức đối tác công – tư. Trước đây, PPP chủ yếu gắn với các dự án hạ tầng truyền thống như giao thông, xử lý chất thải, cấp thoát nước hay năng lượng.

Song, thực tiễn cho thấy nhiều lĩnh vực đầu tư công khác như công nghệ thông tin, chuyển đổi số, khoa học – công nghệ, y tế, giáo dục, hạ tầng số và các dịch vụ công mới đều có nhu cầu lớn về vốn tư nhân. Với quy định mới, mọi lĩnh vực thuộc đầu tư công đều có thể áp dụng PPP, xóa bỏ quan niệm lâu nay rằng PPP chỉ dành cho các dự án hạ tầng.

Một điểm nhấn quan trọng khác là việc tăng cường phân cấp cho địa phương. Luật cho phép các địa phương tự phê duyệt, quyết định và ký kết hợp đồng đối với dự án nhóm B và C.

Trước đây, nhiều dự án phải trình qua nhiều cấp trung ương khiến tiến độ chuẩn bị đầu tư kéo dài, làm lỡ cơ hội thị trường và ảnh hưởng đến phương án tài chính. Việc phân cấp lần này giúp địa phương chủ động và linh hoạt hơn, đồng thời rút ngắn đáng kể thời gian triển khai các dự án hạ tầng cấp bách.

Cải cách thủ tục hành chính cũng là một trong những điểm nổi bật. Luật mới bãi bỏ thủ tục quyết định chủ trương đầu tư đối với nhiều loại dự án như dự án không sử dụng vốn nhà nước; dự án khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo; dự án ứng dụng công nghệ cao; hợp đồng O&M; các dự án BT thanh toán bằng quỹ đất hoặc không yêu cầu thanh toán. Từ đó, giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, đặc biệt hữu ích với những dự án công nghệ có tốc độ thay đổi nhanh.

Ngoài ra, luật sửa đổi còn mở rộng hình thức hợp đồng PPP, bổ sung hợp đồng BT thanh toán bằng tiền hoặc quỹ đất, thậm chí các dự án BT không yêu cầu thanh toán. Doanh nghiệp dự án PPP cũng được phép kinh doanh ngành nghề ngoài hợp đồng, với điều kiện hạch toán độc lập và có sự đồng thuận của bên cho vay. Mục tiêu là làm tăng tính linh hoạt và sức hút của mô hình PPP đối với khu vực tư nhân.

(Tổng hợp)