Từ một khái niệm từng bị gắn với rủi ro và đầu cơ, tài sản số đang dần trở thành một cấu phần của nền kinh tế số toàn cầu. Số hóa tài sản không còn là “cơn sóng ngầm” trong giới công nghệ, mà đang hình thành một dòng chảy chính thống, len vào nhiều lĩnh vực tài chính, đầu tư và quản trị.
Chỉ cách đây 5 năm, cụm từ “tài sản số” hay “blockchain” vẫn còn xa lạ với số đông. Tuy nhiên, theo ông Trần Huyền Dinh – Chủ nhiệm Ủy ban Ứng dụng Fintech (Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam) – thị trường tài sản mã hóa toàn cầu hiện đã đạt khoảng 3.700 tỷ USD. Quy mô này đưa tài sản số trở thành một lớp tài sản đáng chú ý trong hệ thống tài chính quốc tế.
Ông Dinh cho rằng, sức hút của tài sản số không mang tính nhất thời. Hơn 600 triệu người dùng toàn cầu và hàng chục triệu dự án đang vận hành cho thấy hệ sinh thái này đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm.
JPMorgan Chase dự báo quy mô thị trường tài sản mã hóa có thể đạt 10.000 tỷ USD vào năm 2030, mở ra khả năng tài sản số được nhìn nhận như một nhóm tài sản song hành với vàng, bất động sản và chứng khoán.
Việt Nam trong nhóm chấp nhận cao
Tại Việt Nam, mức độ tham gia thị trường được đánh giá thuộc nhóm cao trên thế giới. Với hơn 17 triệu người dùng, tương đương gần 20% dân số, Việt Nam nằm trong Top 3 khu vực châu Á – Thái Bình Dương và Top 7 toàn cầu về mức độ chấp nhận tài sản số.
Theo Chainalysis, dòng vốn hơn 220 tỷ USD đã chảy vào thị trường Việt Nam trong giai đoạn 2024–2025. Con số này phản ánh mức độ quan tâm lớn của nhà đầu tư trong nước, đặc biệt là nhóm trẻ, đối với các tài sản số và công nghệ blockchain.
Không chỉ dừng lại ở tiền mã hóa, xu hướng token hóa tài sản thực cũng đang được quan tâm. Ông Dương Viết Hùng, đại diện một startup cung cấp giải pháp đầu tư tài chính, cho rằng việc chia nhỏ bất động sản bằng công nghệ blockchain có thể trở thành một mô hình phổ biến. Theo đó, nhà đầu tư có thể sở hữu một phần tài sản với số vốn nhỏ và thực hiện giao dịch qua nền tảng số.
Xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong tư duy sở hữu của thế hệ trẻ. Thay vì tích lũy dài hạn để mua trọn vẹn một tài sản lớn, họ có xu hướng tiếp cận từng phần tài sản và ưu tiên tính linh hoạt, khả năng giao dịch nhanh.
Hạ tầng và pháp lý phải theo kịp
Quy mô thị trường tăng nhanh đồng nghĩa với yêu cầu cao hơn về hạ tầng công nghệ và hành lang pháp lý. Theo PGS.TS Lê Vũ Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế – Luật, blockchain không chỉ là nền tảng của tiền mã hóa mà còn là công nghệ có thể ứng dụng trong quản trị, lưu trữ dữ liệu và nhiều lĩnh vực kinh tế.
Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn hiện nay nằm ở nguồn nhân lực. Thị trường cần đội ngũ vừa am hiểu công nghệ, vừa nắm vững pháp lý, đặc biệt trong các vấn đề như phòng chống rửa tiền, bảo mật thông tin và quản trị rủi ro.
Cùng với đó là các rủi ro an ninh mạng và tranh chấp pháp lý liên quan đến quyền sở hữu tài sản số. Các vụ tấn công ví điện tử, lừa đảo qua sàn giao dịch ảo hay mất kiểm soát khóa cá nhân cho thấy thị trường vẫn tồn tại nhiều khoảng trống về bảo vệ nhà đầu tư.
Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là phát triển công nghệ mà còn xây dựng khung pháp lý phù hợp và chương trình đào tạo chuyên sâu về blockchain, fintech và pháp luật số. Theo PGS.TS Lê Vũ Nam, việc cập nhật nội dung đào tạo tại các trường đại học là cần thiết để đáp ứng nhu cầu nhân lực cho nền kinh tế số.
Tài sản số đã bước qua giai đoạn bị xem là “trào lưu”. Quy mô thị trường, mức độ tham gia và dòng vốn thực tế cho thấy đây đang trở thành một cấu phần của hệ sinh thái tài chính mới.
Với hơn 17 triệu người dùng, Việt Nam đang sở hữu một nền tảng thị trường đáng kể. Tuy nhiên, bài toán đặt ra không chỉ là tốc độ phát triển, mà là cách thức quản lý, kiểm soát rủi ro và xây dựng nền tảng pháp lý – nhân lực để thị trường vận hành an toàn, bền vững.
Nguồn tham khảo: TTXVN
