Sổ đỏ sai quy định được xem xét điều chỉnh, nộp bổ sung tiền sử dụng đất thay vì thu hồi

Đó là một trong những nội dung đáng chú ý tại Nghị định 147/2026/NĐ-CP hướng dẫn cơ chế đặc thù tháo gỡ cho các dự án tồn đọng, kéo dài theo Nghị quyết 29/2026/QH16 của Quốc hội.

Thay vì thu hồi giấy chứng nhận đã cấp như trước đây, cơ quan có thẩm quyền xem xét điều chỉnh mục đích sử dụng đất hoặc thời hạn sử dụng đất để phù hợp với quy hoạch thực tế.

Xem xét điều chỉnh mục đích sử dụng đất thay vì thu hồi

Cụ thể, theo Điều 3 Nghị định 147, Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan, rà soát sự phù hợp của dự án với quy hoạch đô thị và nông thôn theo quy định của pháp luật.

Sau đó, Sở Xây dựng lập hồ sơ trình UBND cấp tỉnh xem xét, quyết định cho phép điều chỉnh mục đích sử dụng đất hoặc điều chỉnh đồng thời cả mục đích và thời hạn sử dụng đất, ghi trên giấy chứng nhận đã cấp sai quy định.

Đáng chú ý, phần diện tích đất được điều chỉnh mục đích sử dụng đất, thời hạn sử dụng đất - theo quyết định của UBND cấp tỉnh quy định trên - không phải làm lại thủ tục giao, thuê đất.

Nộp bổ sung nghĩa vụ tài chính

Bên cạnh cơ chế điều chỉnh giấy chứng nhận, Nghị định 147 cũng quy định rõ nghĩa vụ tài chính bổ sung đối với các trường hợp thay đổi mục đích sử dụng đất, đặc biệt là chuyển sang đất ở.

Theo đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ xác định lại giá đất tại thời điểm cơ quan nhà nước ban hành quyết định điều chỉnh giấy chứng nhận, sau đó chuyển thông tin sang cơ quan thuế để tính tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất phải nộp bổ sung.

Doanh nghiệp sẽ phải nộp phần chênh lệch giữa nghĩa vụ tài chính theo mục đích sử dụng đất mới và cũ. Tuy nhiên, nếu số tiền đã nộp trước đây cao hơn mức xác định lại, doanh nghiệp sẽ không được hoàn trả phần chênh lệch.

Để đảm bảo minh bạch, danh sách các giấy chứng nhận thuộc diện xử lý sẽ được công khai, bao gồm tên người sử dụng đất, số phát hành và số vào sổ cấp giấy chứng nhận.

Văn phòng đăng ký đất đai cũng phải đăng tải công khai thông tin này trên phương tiện thông tin đại chúng 3 lần, mỗi lần cách nhau 30 ngày, đồng thời gửi thông báo tới các tổ chức công chứng, UBND cấp xã và các bên liên quan để phục vụ việc giao dịch, cập nhật hồ sơ địa chính và cấp đổi giấy chứng nhận.

Đối với các dự án có sổ đỏ đang được thế chấp tại ngân hàng, quá trình cấp đổi giấy chứng nhận mới sẽ có sự phối hợp giám sát giữa Văn phòng đăng ký đất đai, người sử dụng đất và ngân hàng nhằm bảo đảm quyền lợi các bên.

Cơ chế đặc thù này sẽ được áp dụng trong 5 năm, đến tháng 5/2031. Các trường hợp đang xử lý dở dang trước thời điểm 1/5/2031 vẫn tiếp tục được áp dụng cơ chế tháo gỡ theo Nghị định 147.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến cuối tháng 3/2025, cả nước có 4.489 dự án, quỹ đất gặp vướng mắc pháp lý. Việc cho phép điều chỉnh sổ đỏ cấp sai quy định thay vì thu hồi được kỳ vọng sẽ giúp khơi thông hàng loạt dự án bất động sản, đô thị, du lịch bị đình trệ nhiều năm, đồng thời giảm áp lực tài chính cho doanh nghiệp và hỗ trợ tăng nguồn cung cho thị trường./. 

Nguồn tham khảo: Báo điện tử Chính phủ