SMBC muốn nâng sở hữu VPBank lên 20%, lợi ích kinh tế tại FE Credit có thể đạt 59%
Đối tác chiến lược Nhật Bản đang đàm phán nâng tỷ lệ sở hữu tại VPBank từ 15% lên 20%. Nếu thương vụ thành công, lợi ích kinh tế quy đổi của nhóm SMFG tại FE Credit có thể đạt 59%, trong khi VPBank có cơ hội bổ sung thêm nguồn vốn lớn.
Ông Ngô Chí Dũng, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank, mã: VPB), mới đây cho biết ngân hàng đang đàm phán với Sumitomo Mitsui Banking Corporation (SMBC) nhằm nâng tỷ lệ sở hữu của đối tác Nhật Bản từ 15% lên 20%.
Thông tin được đưa ra trong khuôn khổ chuyến thăm Nhật Bản của lãnh đạo cấp cao Việt Nam ngày 9/11.
Trước đó, Reuters hồi cuối tháng 9 cũng tiết lộ hai bên đã đàm phán trong nhiều tháng về định giá và phương thức thực hiện thương vụ. SMBC được cho là từng cân nhắc mua thêm cổ phiếu VPB trên sàn thay vì tham gia phát hành riêng lẻ.
Đến nay, các điều khoản cuối cùng của giao dịch vẫn chưa được công bố.
SMFG có thể hưởng lợi kinh tế tới 59% tại FE Credit
SMBC hiện nắm giữ 15% vốn VPBank sau thương vụ đầu tư khoảng 1,5 tỷ USD vào năm 2023.
Đáng chú ý, tập đoàn mẹ của SMBC là Sumitomo Mitsui Financial Group (SMFG) còn có khoản đầu tư lớn tại FE Credit, công ty tài chính tiêu dùng thuộc hệ sinh thái VPBank.
Cụ thể, từ năm 2021, SMBC Consumer Finance (SMBCCF), công ty con của SMFG, đã sở hữu 49% vốn FE Credit. Trong khi đó, VPBank nắm giữ 50%, còn 1% thuộc về cổ đông khác.
Với tỷ lệ sở hữu 15% tại VPBank, nhóm SMFG có lợi ích kinh tế gián tiếp tương đương 7,5% tại FE Credit. Cộng với 49% vốn trực tiếp, tổng lợi ích kinh tế quy đổi đạt khoảng 56,5%.
Nếu SMBC nâng sở hữu VPBank lên 20%, phần lợi ích gián tiếp tại FE Credit sẽ tăng lên 10%, đưa tổng mức quy đổi của nhóm SMFG lên 59%.
Tuy nhiên, đây là phép tính dựa trên tỷ lệ sở hữu vốn, giả định cơ cấu cổ đông FE Credit không thay đổi. Con số 59% không đồng nghĩa SMFG trực tiếp nắm giữ tỷ lệ vốn hay quyền biểu quyết tương ứng tại công ty tài chính này.
VPBank có thể huy động thêm vốn từ đối tác Nhật Bản
Kế hoạch nâng sở hữu của SMBC diễn ra trong bối cảnh VPBank đang triển khai phương án tăng vốn điều lệ lên khoảng 106.244 tỷ đồng.
Theo kế hoạch được ĐHĐCĐ năm 2026 thông qua, VPBank dự kiến chào bán riêng lẻ hơn 624 triệu cổ phiếu cho một nhà đầu tư nước ngoài. Nếu SMBC mua toàn bộ số cổ phiếu này, tỷ lệ sở hữu của đối tác Nhật Bản có thể tiến gần mức 20%.
Đáng chú ý, phương thức thực hiện thương vụ sẽ quyết định khả năng bổ sung vốn cho VPBank.
Nếu SMBC mua cổ phiếu phát hành mới, ngân hàng sẽ trực tiếp nhận được nguồn vốn từ nhà đầu tư. Ngược lại, nếu giao dịch được thực hiện thông qua mua lại cổ phiếu từ cổ đông hiện hữu, số tiền sẽ thuộc về bên bán và không trực tiếp làm tăng vốn chủ sở hữu của VPBank.
Đến cuối quý III/2026, tổng tài sản hợp nhất VPBank đạt khoảng 1,61 triệu tỷ đồng, tăng 27,8% so với đầu năm. Vốn chủ sở hữu vượt 200.000 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận trước thuế 9 tháng đạt 29.911 tỷ đồng, tăng 46,7% so với cùng kỳ.
Bên cạnh hợp tác về vốn, SMBC còn tham gia thu xếp hai khoản vay hợp vốn quốc tế cho VPBank trong năm 2026, với tổng quy mô 2,17 tỷ USD.
Trong đó, giao dịch gần nhất trị giá 730 triệu USD được công bố ngày 10/11, do SMBC và Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) đồng điều phối, thu xếp./.