PMI tháng 9 giảm về 51,9 điểm, đơn hàng xuất khẩu giảm mạnh nhất 5 tháng

Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam của S&P Global đạt 51,9 điểm trong tháng 9/2026, giảm từ 53,3 điểm của tháng 8.

PMI vẫn trên ngưỡng 50 điểm, cho thấy các điều kiện kinh doanh của ngành sản xuất tiếp tục cải thiện vào cuối quý 3, nhưng với tốc độ chậm hơn tháng trước. Đây là tháng thứ 15 liên tiếp chỉ số duy trì trong vùng tăng trưởng.

Sản lượng tiếp tục tăng đáng kể trong tháng 9, nối dài chuỗi tăng bắt đầu từ tháng 5/2025. Tuy nhiên, tốc độ tăng đã chậm lại so với tháng 8.

Theo S&P Global, đơn hàng mới tăng là yếu tố hỗ trợ sản lượng. Các doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết điều kiện thị trường cải thiện và khách hàng tăng lượng đặt mua. Dù vậy, tốc độ tăng đơn hàng mới là thấp nhất trong giai đoạn tăng kéo dài 5 tháng gần đây.

Đơn hàng xuất khẩu giảm tháng thứ hai liên tiếp

Số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới giảm tháng thứ hai liên tiếp trong tháng 9. Mức giảm khá mạnh và là nhanh nhất kể từ tháng 4, phản ánh nhu cầu trên thị trường quốc tế còn yếu.

Việc đơn hàng mới tăng chậm lại cũng giúp một số doanh nghiệp giải quyết lượng công việc tồn đọng. Chỉ số này gần như không thay đổi trong tháng 9 sau khi tăng trong hai tháng trước đó.

Trong khi đó, việc làm giảm tháng thứ hai liên tiếp. Các doanh nghiệp cho biết tình trạng nhân viên nghỉ việc diễn ra cùng với quá trình tái cấu trúc. Tuy nhiên, mức giảm nhân sự trong tháng tương đối nhỏ. 

Hoạt động mua hàng vẫn tăng đáng kể khi doanh nghiệp bổ sung đầu vào để phục vụ sản xuất. Việc đưa nguyên liệu vào sản xuất khiến tồn kho đầu vào tiếp tục giảm.

Các nhà sản xuất cũng đẩy mạnh giảm tồn kho thành phẩm, trong đó một số doanh nghiệp sử dụng dịch vụ giao hàng nhanh cho khách. Kết quả, tồn kho thành phẩm giảm với tốc độ nhanh nhất kể từ khi khảo sát bắt đầu vào tháng 3/2011.

Doanh nghiệp khó tăng giá bán

Chuỗi cung ứng xuất hiện thêm một số sức ép trong tháng 9. Thời gian giao hàng của nhà cung cấp kéo dài nhẹ do những vấn đề liên quan đến vận tải quốc tế và thời tiết xấu. 

Ở chiều giá cả, S&P Global cho biết cuộc chiến tại Trung Đông khiến giá dầu và nhiên liệu tăng, trong khi chi phí vận chuyển cũng đi lên. Vì vậy, giá đầu vào của các nhà sản xuất tiếp tục tăng đáng kể và tốc độ tăng nhỉnh hơn tháng 8, dù vẫn thuộc nhóm thấp nhất trong vòng một năm qua. 

Trong khi chi phí đầu vào tăng nhanh hơn, tốc độ tăng giá bán lại chậm lại tháng thứ năm liên tiếp và xuống mức thấp nhất kể từ tháng 6/2025.

Theo khảo sát, cạnh tranh gay gắt khiến các doanh nghiệp gặp khó trong việc chuyển phần chi phí tăng thêm sang khách hàng.

Dù đà tăng trong tháng 9 chậm lại, triển vọng của các nhà sản xuất được cải thiện. Kỳ vọng điều kiện thị trường tốt lên và kế hoạch tung sản phẩm mới giúp tâm lý kinh doanh đạt mức cao nhất kể từ tháng 2.

Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, nhận định môi trường quốc tế đang kìm hãm tốc độ tăng trưởng của ngành sản xuất Việt Nam.

“Số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới đã giảm, cuộc chiến tranh ở Trung Đông khiến chi phí nhiên liệu và dầu tiếp tục tăng, và hoạt động vận chuyển quốc tế chậm trễ đã góp phần làm thời gian giao hàng bị kéo dài.”

Dù vậy, ông Harker cho biết sản lượng vẫn tăng đáng kể và các doanh nghiệp lạc quan hơn về triển vọng sản lượng trong năm tới./.