Ông Trump: Mỹ sẽ giáng "đòn mạnh" vào Iran nếu không sớm đạt thỏa thuận

Tổng thống Donald Trump ngày 20/5 tuyên bố Mỹ có thể nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran trong vài ngày tới nếu Tehran không chấp nhận một thỏa thuận chấm dứt xung đột.

“Tôi hy vọng chúng ta không phải tiến hành chiến tranh, nhưng có thể chúng tôi sẽ phải tung thêm một đòn rất mạnh”, ông Trump nói với báo giới.

Khi được hỏi sẽ chờ Iran trong bao lâu, ông đáp: “Có thể là hai hoặc ba ngày, thứ Sáu, thứ Bảy, Chủ nhật hoặc đầu tuần tới. Một khoảng thời gian giới hạn.”

Phát biểu mới nhất tiếp tục làm dấy lên nguy cơ chiến sự Mỹ - Iran leo thang trở lại, trong bối cảnh Tehran vẫn từ chối từ bỏ các thành phần còn lại trong chương trình hạt nhân sau nhiều tuần bị Mỹ và Israel không kích kể từ cuối tháng 2.

Tuy nhiên, ông Trump thời gian qua nhiều lần phát tín hiệu cứng rắn rồi lại tạm hoãn hành động quân sự kể từ khi lệnh ngừng bắn được thiết lập hôm 8/4.

Trong khi Nhà Trắng tiếp tục gây sức ép với Tehran, Thượng viện Mỹ do đảng Cộng hòa kiểm soát lại phát đi tín hiệu không muốn kéo dài xung đột.

Tối 19/5, Thượng viện đã thông qua một bước thủ tục để tiến tới bỏ phiếu về nghị quyết chấm dứt chiến sự với Iran. Động thái này phản ánh sự lo ngại ngày càng lớn về chi phí kinh tế và chính trị mà cuộc chiến gây ra cho người dân Mỹ, chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ.

Thượng nghị sĩ Bill Cassidy của bang Louisiana – người vừa thất bại trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng hòa do bị ông Trump ngăn cản tái tranh cử – đã cùng ba nghị sĩ Cộng hòa khác bỏ phiếu ủng hộ tiến trình này.

Eo biển Hormuz - “điểm nghẽn” của kinh tế toàn cầu

Cuộc chiến đã khiến eo biển Hormuz bị phong tỏa, làm gián đoạn tuyến vận chuyển dầu khí quan trọng bậc nhất thế giới.

Hệ quả là giá năng lượng và lạm phát toàn cầu tăng vọt. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn dài đã leo lên mức cao nhất gần 20 năm do nhà đầu tư lo ngại tác động vĩ mô từ cuộc xung đột Trung Đông.

Dù chịu tổn thất nặng nề về nhân sự cấp cao và tài sản quân sự sau các đợt không kích của Mỹ và Israel, chính quyền Tehran vẫn duy trì được khả năng kiểm soát Hormuz, qua đó đẩy giá xăng tại Mỹ lên mức cao nhất gần 4 năm.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance trong ngày 20/5 cho biết các cuộc đàm phán đang đạt “nhiều tiến triển tích cực”, đồng thời khẳng định Iran có vẻ muốn đạt thỏa thuận.

Dù vậy, ông Vance cũng cảnh báo “phương án B” vẫn là nối lại chiến dịch quân sự.

“Đó không phải điều Tổng thống mong muốn. Và tôi cũng không nghĩ Iran muốn điều đó”, ông nói thêm.

Giá dầu neo cao

Ông Trump trước đó cho biết đã tạm dừng kế hoạch không kích Iran vào ngày 19/5 theo đề nghị từ Saudi Arabia, Qatar và UAE. Trước đây, ông cũng nhiều lần viện dẫn yêu cầu từ các đồng minh và đối tác trung gian, bao gồm Pakistan, để điều chỉnh chính sách với Iran.

Giá dầu Brent giảm khoảng 1% trong phiên 20/5 nhưng vẫn duy trì trên ngưỡng 110 USD/thùng sau loạt phát biểu của ông Trump. Dù vậy, dầu Brent hiện vẫn cao hơn hơn 50% so với thời điểm trước khi chiến sự Mỹ - Israel nhằm vào Iran bùng phát.

Lưu lượng tàu hàng qua eo biển Hormuz tiếp tục sụt giảm mạnh. Giới giao dịch hiện theo dõi sát khả năng NATO sẽ hỗ trợ hộ tống tàu thương mại nếu tuyến hàng hải này không được mở lại trước tháng 7.

Theo ông Bjarne Schieldrop, Giám đốc phân tích hàng hóa tại SEB AB, tác động từ các phát biểu cứng rắn của ông Trump lên thị trường đang giảm dần.

“Trước đây, những tuyên bố mang tính đe dọa từ ông Trump thường gây áp lực giảm mạnh lên giá cả, nhưng hiện tác động đã yếu đi nếu không đi kèm hành động thực tế”, ông nhận định.

Nhà máy điện hạt nhân UAE bị UAV tập kích

Tính mong manh của lệnh ngừng bắn tiếp tục bị đặt dấu hỏi khi nhà máy điện hạt nhân Barakah của UAE bị UAV tấn công hôm 18/5, gây cháy tại một trạm điện và buộc kỹ sư phải kích hoạt máy phát dự phòng.

Cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hợp Quốc sau đó cho biết hệ thống điện tại Barakah đã được khôi phục bình thường, giúp xoa dịu lo ngại về an toàn tại nhà máy điện nguyên tử lớn nhất Trung Đông.

Tehran đồng thời phát tín hiệu có thể tiếp tục nhắm mục tiêu vào các nước láng giềng vùng Vịnh nếu Mỹ nối lại các đợt không kích.

Nga, Trung Quốc và Mỹ tăng cường động thái ngoại giao

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tới Trung Quốc vào tối 20/5 và dự kiến thảo luận về cuộc chiến Iran với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. 

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng kêu gọi các đối tác châu Âu phối hợp hành động chống Iran, đồng thời thúc giục Trung Đông và châu Á triệt phá các mạng lưới “ngân hàng ngầm” của Tehran.

Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết đã điều hướng 88 tàu và vô hiệu hóa 4 phương tiện trong quá trình thực thi phong tỏa tại eo biển Hormuz./.

Nguồn: Bloomerg