Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết cuộc gặp mặt Chủ tịch Tập Cận Bình có thể bị trì hoãn, gây sức ép buộc Trung Quốc hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz, theo Financial Times.
“Còn hai tuần nữa mới đến cuộc gặp. Đó là khoảng thời gian dài. Chúng tôi có thể sẽ trì hoãn,” ông Trump trả lời phỏng vấn với Financial Times, song không nêu chi tiết về thời điểm mới.
Ông Trump dọa hoãn chuyến thăm Trung Quốc vì eo biển Hormuz
Cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo dự kiến diễn ra từ ngày 31/3 đến 2/4, tại Bắc Kinh, nhưng phía Mỹ cho biết họ vẫn còn cân nhắc.
Phát biểu của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đang gặp Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong tại Paris để thảo luận về công tác chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh.
Nếu được tổ chức, đây sẽ là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của một tổng thống Mỹ kể từ lần ông Trump tới Bắc Kinh trong nhiệm kỳ đầu năm 2017. Cuộc gặp cũng diễn ra khoảng năm tháng sau hội nghị giữa hai nhà lãnh đạo tại Busan (Hàn Quốc), nơi hai bên đạt thỏa thuận đình chiến kéo dài một năm trong cuộc chiến thương mại từng đẩy thuế quan song phương lên mức ba con số.
Eo biển Hormuz - điểm nóng địa chính trị
Căng thẳng hiện nay xoay quanh eo biển Hormuz – tuyến vận tải chiến lược mà khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu đi qua mỗi ngày. Mỹ đã kêu gọi nhiều quốc gia châu Âu và châu Á, bao gồm Trung Quốc, hỗ trợ khôi phục hoạt động tại tuyến hàng hải này sau khi chiến sự tại Iran làm gián đoạn lưu thông.
Tổng thống Trump cho rằng Trung Quốc có lợi ích trực tiếp trong việc mở lại tuyến vận tải dầu mỏ này. Theo ông, Bắc Kinh nhập khẩu khoảng 90% dầu mỏ thông qua eo biển Hormuz, vì vậy việc hỗ trợ khơi thông tuyến đường này cũng phục vụ lợi ích năng lượng của chính Trung Quốc.
Tuy nhiên, nhiều số liệu cho thấy mức độ phụ thuộc của Trung Quốc có thể thấp hơn so với nhận định của Nhà Trắng.
Theo ông Rush Doshi tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ, lượng dầu nhập khẩu bằng đường biển qua Hormuz của Trung Quốc hiện chỉ chiếm dưới 50%. Trong khi đó, ngân hàng Nomura ước tính dòng dầu đi qua tuyến này chỉ tương đương 6,6% tổng tiêu thụ năng lượng của Trung Quốc.
Trong 2 năm qua, Trung Quốc đã đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và gia tăng dự trữ chiến lược nhằm giảm thiểu rủi ro gián đoạn nguồn cung. Ngoài ra, dữ liệu vệ tinh từ các công ty nghiên cứu hàng hải cho thấy Iran vẫn tiếp tục xuất khẩu lượng lớn dầu thô sang Trung Quốc kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng trước.
Trong khi đó, căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới cũng có dấu hiệu gia tăng trước thềm hội nghị thượng đỉnh. Mỹ gần đây đã khởi động một loạt cuộc điều tra thương mại đối với nhiều quốc gia về cáo buộc dư thừa công suất và các vấn đề liên quan đến lao động cưỡng bức.
Đáp lại, Bộ Thương mại Trung Quốc cáo buộc chính quyền Trump “lạm dụng quy trình điều tra theo Điều 301” để áp đặt luật nội địa lên các quy tắc thương mại quốc tế, gọi các cuộc điều tra này là “đơn phương, tùy tiện và mang tính phân biệt đối xử”.
Bắc Kinh cho biết đã chính thức gửi công hàm phản đối tới Washington, đồng thời kêu gọi Mỹ “sửa chữa ngay các hành động sai lầm và cùng Trung Quốc tìm kiếm giải pháp thông qua đối thoại”. Chính phủ Trung Quốc cũng tuyên bố sẽ theo dõi sát diễn biến các cuộc điều tra và có thể áp dụng các biện pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích của mình./.
Nguồn tham khảo: CNBC, Financial Times
