Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ dọa áp thuế nhập khẩu với 8 quốc gia châu Âu liên quan đến vấn đề Greenland, không khí quan hệ thương mại xuyên Đại Tây Dương lập tức “nóng” lên. Trước động thái này, giới chức Liên minh châu Âu (EU) đang tính đến phương án "đóng băng" việc phê chuẩn thỏa thuận thương mại với Mỹ.
Theo đó, ngày 17/1, ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ áp thuế 10% đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan kể từ 1/2, trước khi nâng mức thuế lên 25% từ ngày 1/6. Đòn cảnh báo này ngay lập tức vấp phải phản ứng mạnh từ EU.
Ông Manfred Weber, Chủ tịch Đảng Nhân dân châu Âu (EPP) – lực lượng lớn nhất trong Nghị viện châu Âu – cho biết căng thẳng leo thang với Washington đồng nghĩa việc Nghị viện khó có thể “bật đèn xanh” cho thỏa thuận thương mại EU – Mỹ.
“EPP ủng hộ tự do thương mại, nhưng với những lời đe dọa liên quan đến Greenland, việc phê chuẩn thỏa thuận lúc này là bất khả thi”, ông nói thẳng.
Không chỉ EPP, các nhóm chính trị khác trong liên minh cầm quyền của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cũng đã vận động tạm dừng thông qua thỏa thuận trong những tuần gần đây.
Thỏa thuận thương mại Mỹ – EU được ông Trump và bà Ursula von der Leyen ký hồi tháng 7/2025, với mục tiêu hạ nhiệt cuộc đối đầu thuế quan kéo dài giữa hai bờ Đại Tây Dương. Theo thỏa thuận, Mỹ áp thuế 15% với hàng hóa EU, đổi lại khối này không đánh thuế hàng nhập khẩu từ Mỹ.
Dự kiến, Nghị viện châu Âu sẽ bỏ phiếu về việc dỡ bỏ thuế với hàng công nghiệp Mỹ – trụ cột then chốt của thỏa thuận – vào ngày 26/1. Tuy nhiên, với diễn biến mới, kế hoạch này đang đứng trước nguy cơ “đổ bể”.
Cùng ngày 17/1, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa đã ra tuyên bố chung phản đối đe dọa áp thuế của ông Trump, cảnh báo động thái này có thể làm suy yếu nghiêm trọng quan hệ xuyên Đại Tây Dương và đẩy hai bên vào một vòng xoáy căng thẳng nguy hiểm.
Trong bối cảnh đó, EU cũng không loại trừ khả năng tung đòn trả đũa. Bà Karin Karlsbro cho biết khối này đang cân nhắc sử dụng công cụ chống cưỡng ép nhằm đáp trả các hành động gây sức ép kinh tế. Công cụ này cho phép EU áp đặt hàng loạt biện pháp trừng phạt, từ hạn chế đầu tư, tiếp cận các gói mua sắm công cho tới siết quyền sở hữu trí tuệ của đối tác./.
