Nợ xấu 27 ngân hàng vượt 310.000 tỷ đồng

Tổng nợ xấu của 27 ngân hàng vượt 310.000 tỷ đồng vào cuối tháng 6/2026, tăng gần 48.000 tỷ đồng so với đầu năm. Trong khi đó, bộ đệm dự phòng tại nhiều nhà băng thu hẹp, khiến chất lượng tài sản trở thành một trong những biến số đáng chú ý trong nửa cuối năm.

Nợ xấu tăng gần 48.000 tỷ đồng sau 6 tháng

Theo thống kê từ báo cáo tài chính của 27 ngân hàng niêm yết và đăng ký giao dịch, tổng số dư nợ xấu (gồm nợ nhóm 3-5) tại ngày 30/6/2026 đạt hơn 310.000 tỷ đồng, tăng gần 48.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 18% so với cuối năm 2025.

Tỷ lệ nợ xấu bình quân của nhóm theo đó tăng từ 1,85% lên 2,01%.

Xét về quy mô tuyệt đối, Ngân hàng TMCP Sài Gòn Tài Lộc (Sacombank) đứng đầu với số dư nợ xấu gần 48.000 tỷ đồng, tăng 19% so với đầu năm. BIDV đứng kế tiếp với hơn 45.700 tỷ đồng, tăng 31%; VPBank hơn 38.000 tỷ đồng, tăng 21%; VietinBank hơn 25.000 tỷ đồng, tăng 14%.

Ở chiều tăng, ABBank ghi nhận tốc độ nợ xấu tăng mạnh nhất, lên tới 62% chỉ trong 6 tháng. TPBank tăng 59%, HDBank tăng 38%, BIDV tăng 31%, PGBank tăng 30% và MB tăng 27%.

Ngược lại, chỉ một số ngân hàng ghi nhận nợ xấu giảm, gồm VietBank giảm 27%, Nam A Bank giảm 24% và Saigonbank giảm khoảng 1%.

Nếu xét tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ cho vay, Sacombank cũng đứng đầu với 7,54%.

Ở nhóm cuối bảng, Vietcombank duy trì tỷ lệ nợ xấu thấp nhất, ở mức 0,61%. Theo sau là ACB với 1,03%, Techcombank 1,08%, Bac A Bank 1,13% và VietinBank 1,20%.

"Bộ đệm" dự phòng thu hẹp

Không chỉ nợ xấu tăng, khả năng bao phủ các khoản nợ này tại nhiều ngân hàng cũng suy giảm.

Theo đó, tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLR) bình quân tiếp tục đi xuống trong quý 2/2026, cho thấy tốc độ tích lũy dự phòng tại nhiều ngân hàng chưa theo kịp tốc độ hình thành nợ xấu.

Vietcombank vẫn sở hữu bộ đệm dự phòng lớn nhất trong nhóm khảo sát, với LLR lên tới 279%. Tiếp đến là Bac A Bank với 135%, VietinBank 134%, Techcombank 126% và ACB 105%.

Điều này đồng nghĩa lượng dự phòng tại các ngân hàng trên vẫn lớn hơn số dư nợ xấu, tạo dư địa tốt hơn để xử lý các khoản vay có vấn đề nếu chất lượng tài sản tiếp tục xấu đi.

Ở chiều ngược lại, bộ đệm tại một số ngân hàng thu hẹp đáng kể. Eximbank giảm LLR từ 44% xuống 32%; TPBank từ 92% xuống 67%; ABBank từ 120% xuống 87%; BIDV từ 100% xuống 76%; LPBank từ 74% xuống 67%.

Một số nhà băng khác cũng duy trì tỷ lệ bao phủ ở mức thấp như Saigonbank 36%, BVBank và PGBank cùng 43%, VIB 44%, HDBank 50%, MSB 52%, VPBank và Sacombank cùng 57%.

NCB đứng cuối nhóm khảo sát với LLR 19%, dù tỷ lệ này đã cải thiện so với cùng kỳ năm trước.

Chất lượng tài sản là phép thử nửa cuối năm

Áp lực này được dự báo chưa sớm kết thúc.

Nhóm phân tích CTCP Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho rằng trích lập dự phòng sẽ gia tăng trong nửa cuối năm 2026 và trở thành một trong những rủi ro lớn đối với tăng trưởng lợi nhuận ngành ngân hàng, đặc biệt tại những nhà băng có tỷ lệ bao phủ nợ xấu dưới 60%.

Theo VDSC, ba biến số cần theo dõi trong những quý tới gồm diễn biến nợ nhóm 2; khả năng thu hồi nợ ngoại bảng trong bối cảnh thanh khoản bất động sản hạ nhiệt; và tiến độ củng cố bộ đệm dự phòng tại những ngân hàng có lượng nợ xấu hình thành ròng lớn.

SSI Research cũng nhận định chất lượng tài sản đang phân hóa rõ hơn. Theo nhóm phân tích, nợ xấu tăng mạnh trong nửa đầu năm, tập trung đáng kể tại VietinBank, Sacombank, HDBank và BIDV, trong khi diễn biến tại phần lớn ngân hàng còn lại ổn định hơn.

Áp lực chất lượng tài sản xuất hiện trong bối cảnh hoạt động kinh doanh của ngành nhìn chung vẫn tích cực. Tăng trưởng tín dụng khả quan, NIM phục hồi và nguồn thu ngoài lãi cải thiện đã hỗ trợ lợi nhuận trong nửa đầu năm.

Tuy nhiên, cơ cấu tín dụng cũng đang thay đổi. Theo SSI, MB, VPBank, HDBank, Techcombank, TPBank và VIB đẩy mạnh tín dụng vào các lĩnh vực như bất động sản, thương mại, bán buôn - bán lẻ và dịch vụ tài chính. Trong khi đó, nhóm ngân hàng thương mại nhà nước cùng ACB tập trung nhiều hơn vào doanh nghiệp lớn và hộ kinh doanh.

Riêng tín dụng mua nhà có dấu hiệu chững lại, kể cả tại những ngân hàng còn nhiều dư địa tăng trưởng. SSI cho rằng một trong những nguyên nhân là lãi suất vay mua nhà phổ biến ở mức 12-14%/năm, trong khi nguồn cung nhà ở vừa túi tiền vẫn hạn chế.

SSI vẫn kỳ vọng lợi nhuận ngành ngân hàng duy trì tăng trưởng trong nửa cuối năm nhờ tín dụng tích cực. Tuy nhiên, dư địa lợi nhuận giữa các nhà băng có thể ngày càng phân hóa khi chi phí vốn, nợ xấu và áp lực dự phòng cùng gia tăng./.