Fed dưới thời Kevin Warsh sẽ thay đổi ra sao?
15 năm sau khi rời Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), ông Kevin Warsh nay trở lại tổ chức này với cương vị Chủ tịch, mang theo tham vọng cải tổ sâu rộng cách điều hành và truyền thông của ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới.
Ông Kevin Warsh dự kiến tuyên thệ nhậm chức Chủ tịch Fed trong vài ngày tới, thay ông Jerome Powell.
Áp lực lạm phát khiến Fed khó giảm lãi suất
Ông Warsh tiếp quản Fed trong bối cảnh áp lực lạm phát tại Mỹ vẫn rất lớn.
Theo dữ liệu mới công bố, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4 tăng 3,8%, chủ yếu do giá năng lượng leo thang vì xung đột Trung Đông. Ngay cả khi loại bỏ yếu tố năng lượng và thực phẩm, lạm phát lõi cũng đã tăng liên tiếp nhiều tháng.
Trong khi đó, tỷ lệ thất nghiệp Mỹ hiện vẫn ở mức thấp khoảng 4,3%, khiến nhiều quan chức Fed lo ngại lãi suất hiện tại chưa đủ để kiểm soát lạm phát.
Điều này đồng nghĩa Fed gần như chưa có nhiều dư địa để hạ lãi suất mạnh như kỳ vọng từ Tổng thống Donald Trump.
Theo giới quan sát, tại cuộc họp chính sách đầu tiên do ông Warsh chủ trì vào tháng 6, ưu tiên lớn nhất có thể chỉ là ngăn các thành viên FOMC bắt đầu thảo luận về khả năng tăng lãi suất trở lại.
Dù vậy, Kevin Warsh vẫn được xem là người có xu hướng ủng hộ giảm lãi suất trong dài hạn.
Trong nhiều phát biểu gần đây, ông cho rằng AI và tăng năng suất lao động có thể giúp kéo giảm chi phí trong nền kinh tế, tạo điều kiện để lãi suất thấp hơn.
Ông cũng nhiều lần đề cập tới khả năng Fed thu hẹp bảng cân đối kế toán nhằm tạo thêm dư địa cho chính sách tiền tệ linh hoạt hơn.
Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng việc biến các lập luận này thành đồng thuận chính sách sẽ cần thêm nhiều thời gian.
Có thể cải tổ mạnh cách Fed vận hành
Theo CNBC, ông Kevin Warsh được cho là sẽ thúc đẩy hàng loạt cuộc rà soát nội bộ ngay sau khi nhậm chức.
Các thay đổi được nhắc tới bao gồm điều chỉnh quy định dự trữ ngân hàng, xem xét lại bộ dữ liệu lạm phát Fed sử dụng và thay đổi cơ chế truyền thông chính sách.
Một trong những điểm đáng chú ý là ông Warsh không ủng hộ phong cách điều hành “quá minh bạch” mà Fed theo đuổi từ sau khủng hoảng tài chính 2008.
Ông được cho là muốn Fed quay lại cách điều hành kín tiếng và thận trọng hơn, thay vì liên tục phát tín hiệu định hướng lãi suất cho thị trường.
Điều này có thể kéo theo thay đổi với các công cụ quen thuộc như báo cáo dự báo kinh tế hàng quý (SEP) hay biểu đồ “dot plot” – công cụ phản ánh dự báo lãi suất của các thành viên Fed.
Dù vậy, nhiều cựu quan chức Fed cho rằng việc thay đổi các công cụ này sẽ không dễ dàng vì chúng đã trở thành chuẩn mực truyền thông của ngân hàng trung ương Mỹ suốt nhiều năm qua.
Bảo toàn sự độc lập của Fed
Ngoài chính sách tiền tệ, một trong những thách thức lớn nhất với Kevin Warsh là bảo vệ tính độc lập của Fed trước áp lực chính trị từ Nhà Trắng.
Trong nhiệm kỳ của Jerome Powell, Tổng thống Donald Trump nhiều lần công khai gây sức ép yêu cầu Fed giảm lãi suất.
Ông Trump thậm chí từng thúc đẩy điều tra nhằm vào Chủ tịch Powell và một số thành viên Fed, khiến giới quan sát lo ngại về nguy cơ xói mòn tính độc lập của ngân hàng trung ương.
Trong phiên điều trần phê chuẩn, ông Warsh khẳng định chưa từng cam kết với Tổng thống Trump về việc giảm lãi suất.
Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ gần đây vẫn tuyên bố sẽ “thất vọng” nếu tân Chủ tịch Fed không hành động theo hướng này.
Theo CNBC, nếu Kevin Warsh sớm hạ lãi suất ngay trong tháng 6, ông có thể bị thị trường đánh giá là chịu ảnh hưởng chính trị từ Nhà Trắng.
Ngược lại, nếu giữ lập trường cứng rắn với lạm phát, ông sẽ phải đối mặt áp lực lớn từ chính quyền Trump trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ đang chịu tác động từ giá dầu và căng thẳng địa chính trị.
Phong cách lãnh đạo Kevin Warsh
Theo CNBC, ông Warsh là người có thể nhanh chóng thay đổi giọng điệu điều hành của Fed và tùy ý cắt giảm các hoạt động như họp báo định kỳ, đưa NHTW Mỹ quay trở lại phong cách điều hành kín tiếng và thận trọng hơn. Cách làm này từng tồn tại trước cuộc khủng hoảng tài chính 2007 – 2009.
Chính cuộc khủng hoảng đã khiến Fed chuyển sang xu hướng minh bạch hơn, thường xuyên giải thích chính sách với công chúng và sử dụng “định hướng tương lai” để báo hiệu hướng đi lãi suất cho thị trường.
Warsh không ủng hộ cách tiếp cận mới mẻ này. Tuy nhiên, theo ông Randall Kroszner tại Đại học Chicago – cựu thống đốc Fed giai đoạn 2006 – 2009, tân ông Warsh cũng “không muốn gây xáo trộn thị trường”.
“Có quá nhiều thứ ông ấy muốn làm và sẽ cần thời gian để xử lý từng việc”, ông Kroszner nói. “Sẽ không có chuyện cải tổ hàng loạt hay ngày mai bảng cân đối kế toán của Fed lập tức giảm xuống còn 4.000 tỷ USD”.
Về quan điểm điều hành Fed, ông Warsh cho rằng sứ mệnh của mình là đưa NHTW quay lại nhiệm vụ khôi phục uy tín với thị trường thay vì chỉ tập trung vào các dữ liệu kinh tế ngắn hạn.
Tại sao Fed cần níu giữ niềm tin thị trường? Theo ông Warsh, danh tiếng “không mấy tốt đẹp” này của NHTW thể hiện rõ ở kỳ vọng lạm phát khi giới đầu tư lẫn người tiêu dùng trong khảo sát của Fed đều KHÔNG TIN lạm phát sẽ quay lại mục tiêu 2% trong vòng 5 năm tới.
Khi giữ chức Chủ tịch, ông Warsh muốn thay đổi định kiến này bằng cách chấm dứt việc Fed liên tục cam kết trước về hướng đi lãi suất thông qua các tín hiệu định hướng chính sách. Đồng thời, ông dự kiến cải tổ cách truyền thông để Fed phát đi tiếng nói thống nhất hơn, cập nhật nguồn dữ liệu mà Fed sử dụng và thiết lập lại thỏa thuận phân chia trách nhiệm điều hành kinh tế với Bộ Tài chính Mỹ.
Trong số các công cụ truyền thông lâu năm của Fed, ông Warsh dự kiến thay đổi Báo cáo Dự báo Kinh tế hàng quý (SEP) – tài liệu bao gồm biểu đồ “dot plot” thể hiện dự báo lãi suất của các quan chức Fed. Tuy nhiên, cả SEP lẫn các cuộc họp báo của Chủ tịch Fed đều đã trở thành công cụ rất quan trọng để định hình kỳ vọng của công chúng.
Ông Warsh có thể thay đổi cách truyền thông của Fed sau khi nhậm chức (Ảnh: Reuters)
Theo khảo sát gần đây của Viện Brookings, gần như toàn bộ 29 người tham gia đều đánh giá họp báo sau các cuộc họp Fed là “hữu ích” hoặc “rất hữu ích”. Hơn một nửa cũng có quan điểm tương tự với SEP và biểu đồ dot plot.
Cựu Chủ tịch Fed chi nhánh St. Louis James Bullard cho rằng các cuộc họp báo hiện đã trở thành “chuẩn mực quốc tế” trong việc giải thích quyết định chính sách và triển vọng kinh tế. “Tôi nghĩ sẽ rất khó để thay đổi điều đó”, ông nói.
Còn nhiều hoài nghi
Với nhiều đề xuất khác của ông Warsh, các cựu quan chức Fed cho rằng cần thẩm định mọi ý tưởng như cách Fed vẫn thường làm.
Chẳng hạn, các phương án thu hẹp bảng cân đối kế toán đã được thảo luận từ lâu, nhưng vẫn tồn tại hoài nghi về quan điểm của ông Warsh rằng việc giảm lượng trái phiếu nắm giữ có thể tạo dư địa để hạ lãi suất.
Các nhận định của ông Warsh về tác động của năng suất lao động tới lạm phát cũng được giới chuyên gia nhìn nhận là hợp lý về mặt lý thuyết, nhưng còn nhiều nghi ngờ về thời điểm tác động thực sự xuất hiện cũng như hệ quả với lãi suất.
Tuần trước, Chủ tịch Fed chi nhánh Chicago Austan Goolsbee đã đưa ra một kịch bản ngược lại với quan điểm gần đây của ông Warsh. Nếu như tân Chủ tịch Fed cho rằng, AI tạo dư địa để hạ lãi suất, ông Austan Goolsbee lại lập luận rằng: Cuộc cách mạng AI có thể được đặt kỳ vọng quá cao đến mức người dân bắt đầu chi tiêu trước dựa trên lợi nhuận chứng khoán và tài sản kỳ vọng trong tương lai, từ đó đẩy lạm phát tăng và buộc Fed phải nâng lãi suất./.
Nguồn tham khảo: CNBC, Reuters