Nhật Bản thoát bóng ma giảm phát, BoJ tính nâng lãi suất lên 2%
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) tuyên bố lạm phát cơ bản đã đạt mục tiêu 2%, khép lại cuộc chiến chống giảm phát kéo dài nhiều thập kỷ tại nền kinh tế lớn thứ tư thế giới.
Thông tin được công bố trong báo cáo triển vọng kinh tế và giá cả hàng quý. Cùng thời điểm, BoJ quyết định giữ nguyên lãi suất ở mức 1,25%, với 8 thành viên ủng hộ và một thành viên phản đối.
Trong báo cáo, BoJ nhận định lạm phát cơ bản, đo bằng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) sau khi loại trừ các yếu tố biến động ngắn hạn, hiện đã ở mức "nhìn chung phù hợp với mục tiêu ổn định giá cả 2%".
Đây là bước ngoặt quan trọng đối với Nhật Bản, quốc gia từng dành hàng chục năm triển khai các biện pháp kích thích tiền tệ quy mô lớn nhằm thoát khỏi tình trạng giá cả trì trệ.
Mục tiêu lạm phát 2% được thiết lập năm 2013, trong giai đoạn đầu nhiệm kỳ của cố Thủ tướng Shinzo Abe. Khi đó, chính phủ Nhật Bản phối hợp với BoJ triển khai chương trình nới lỏng tiền tệ mạnh mẽ nhằm chấm dứt giảm phát và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Dù áp dụng hàng loạt biện pháp chưa từng có tiền lệ, bao gồm chính sách lãi suất âm từ khoảng một thập kỷ trước, BoJ vẫn không thể đưa lạm phát lên mức mục tiêu trong nhiều năm.
Từ chống giảm phát sang kiểm soát lạm phát
Dù tuyên bố đạt mục tiêu, BoJ cảnh báo kỳ vọng lạm phát trung và dài hạn có thể tiếp tục tăng, khiến lạm phát cơ bản vượt ngưỡng 2%.
Đối với nhà đầu tư trái phiếu, lãi suất chính sách 1,25% hiện vẫn thấp hơn khoảng 1-1,5 điểm phần trăm so với lạm phát sau khi loại trừ giá năng lượng.
Trong báo cáo mới nhất, BoJ cũng nâng nhẹ dự báo lạm phát không bao gồm thực phẩm tươi sống và năng lượng so với dự báo tháng 7. Ngân hàng trung ương dự kiến chỉ số này sẽ duy trì trên mục tiêu 2% trong năm tài khóa kết thúc vào tháng 3/2027 và hai năm tài khóa tiếp theo.
Về tăng trưởng, BoJ nhận định kinh tế Nhật Bản sẽ tiếp tục mở rộng với tốc độ vừa phải, nhờ các biện pháp hỗ trợ của chính phủ, điều kiện tài chính thuận lợi và nhu cầu toàn cầu đối với trí tuệ nhân tạo (AI).
Đặc biệt, làn sóng đầu tư vào AI được kỳ vọng mang lại lợi ích cho các doanh nghiệp Nhật Bản hoạt động trong lĩnh vực bán dẫn và hạ tầng công nghệ.
BoJ có thể nâng lãi suất lên 2% vào giữa năm 2027
Sau tuyên bố mới nhất, giới kinh tế ngày càng nghiêng về kịch bản BoJ nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm tại cuộc họp tháng 12, đưa lãi suất chính sách lên 1,5%.
Ông Marcel Thieliant, Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại Capital Economics, cho rằng khả năng BoJ tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ là rất cao.
Chuyên gia này dự báo lãi suất chính sách của Nhật Bản có thể đạt 2% vào giữa năm 2027.
Quan điểm tăng lãi suất cũng xuất hiện ngay trong nội bộ BoJ.
Bên cạnh quyết định lãi suất, BoJ cũng công bố tăng nhẹ tốc độ bán các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) đang nắm giữ.
Từ tháng 1/2026, ngân hàng trung ương bắt đầu bán lượng ETF có giá trị ghi sổ tương đương khoảng 250 tỷ USD, được tích lũy trong giai đoạn triển khai chương trình nới lỏng định lượng quy mô lớn.
Tuy nhiên, tốc độ bán ban đầu được thiết kế rất thận trọng, đến mức BoJ sẽ mất khoảng 100 năm để thoái hết danh mục.
Theo kế hoạch mới, lượng ETF bán ra sẽ tăng lên khoảng 10 tỷ yen (63,6 triệu USD) mỗi ngày, tương đương khoảng 0,1% giá trị giao dịch hàng ngày của cổ phiếu trên thị trường Prime thuộc Sở Giao dịch Chứng khoán Tokyo./.