Mỹ trở thành nhà sản xuất thép lớn thứ ba thế giới, chỉ sau Trung Quốc và Ấn Độ. Động lực chính đến từ việc gia tăng sản xuất nhờ các biện pháp thuế quan của Tổng thống Donald Trump cùng với sự bùng nổ xây dựng trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI).
Theo Hiệp hội Thép Thế giới (World Steel Association), sản lượng thép thô của Mỹ năm 2025 tăng 3,1%, đạt 82 triệu tấn, đánh dấu lần tăng đầu tiên trong vòng 2 năm.
Đây cũng là lần đầu tiên kể từ năm 1999 Mỹ vượt qua Nhật Bản về sản lượng thép.
Sản lượng thép Mỹ vượt Nhật Bản lần đầu tiên sau 26 năm (Đồ họa: Nikkei Asia)
Đà tăng trưởng này chủ yếu bắt nguồn từ chính sách thuế quan của chính quyền Trump. Tháng 3, Mỹ áp thêm thuế 25% đối với thép và nhôm nhập khẩu, trước khi nâng mức thuế lên 50% vào tháng 6. Trước lo ngại thép nhập khẩu sẽ ngày càng đắt đỏ và nhu cầu đối với thép nội địa tăng mạnh, các nhà sản xuất Mỹ đã chủ động đẩy mạnh sản lượng.
Theo công ty nghiên cứu SteelBenchmarker (Mỹ), giá thép cuộn cán nóng – nguyên liệu quan trọng cho ngành chế tạo và nhiều lĩnh vực công nghiệp – đạt 983 USD mỗi tấn tính đến ngày 12/1, mức cao nhất kể từ khi giá chạm 993 USD vào cuối tháng 5.
Mức giá này cao gấp đôi giá xuất khẩu trung bình toàn cầu và tăng khoảng 30% so với tháng 1/2025, thời điểm ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ tổng thống thứ hai.
Theo Viện Sắt và Thép Mỹ (American Iron and Steel Institute), lượng thép giao nội địa của Mỹ trong tháng 11 tăng 5% so với cùng kỳ năm trước.
Nhu cầu thép đang tăng nhanh, đặc biệt là thép phục vụ xây dựng trung tâm dữ liệu và nhà máy điện, trong bối cảnh AI bùng nổ. Dữ liệu của Bộ Thương mại Mỹ cho thấy chi tiêu xây dựng khu vực tư nhân cho các trung tâm dữ liệu đã tăng hơn gấp đôi trong hai năm tính đến tháng 1/2025.
Trong bối cảnh đó, Nippon Steel – tập đoàn Nhật Bản đã thâu tóm U.S. Steel với giá khoảng 14,1 tỷ USD vào tháng 6 năm ngoái – dự kiến đầu tư thêm hàng tỷ USD vào Mỹ nhằm sản xuất hàng loạt thép chất lượng cao cho trung tâm dữ liệu và các ứng dụng công nghệ khác.
Giá thép tăng cao nhờ thuế quan cùng với nhu cầu nội địa mạnh mẽ đang khiến Mỹ trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài.
Hoạt động mua bán – sáp nhập (M&A) cũng đang tăng tốc nhằm đón đầu triển vọng tăng trưởng.
Ngày 6/1, Steel Dynamics – nhà sản xuất thép lò hồ quang điện của Mỹ – thông báo đã hợp tác với tập đoàn năng lượng SGH của Australia để đề xuất mua lại BlueScope Steel, doanh nghiệp thép lớn nhất Australia, với giá 13,2 tỷ AUD (tương đương 9,13 tỷ USD).
Steel Dynamics đang nhắm tới các cơ sở sản xuất tại Bắc Mỹ của BlueScope. Hiện BlueScope vận hành một nhà máy thép lò hồ quang điện tại bang Ohio, khu vực Trung Tây Mỹ, với công suất 3,5 triệu tấn mỗi năm, đồng thời có thế mạnh trong các sản phẩm thép phục vụ ngành ô tô và xây dựng.
Steel Dynamics hiện là công ty thép lớn thứ tư tại Mỹ, đồng thời là nhà sản xuất thép lò hồ quang điện lớn thứ hai, chỉ sau Nucor. Doanh nghiệp này nổi bật nhờ mô hình sản xuất hiệu quả, với toàn bộ các khâu từ tái chế nguyên liệu, chế biến, sản xuất đến logistics đều được thực hiện trong nước.
Tuy nhiên, hội đồng quản trị của BlueScope đã bác bỏ đề xuất mua lại vào ngày 7/1, cho rằng mức giá đưa ra chưa phản ánh đúng giá trị doanh nghiệp. SGH và Steel Dynamics có thể nâng giá chào mua trong thời gian tới.
Trong khi dòng vốn đầu tư đang tập trung mạnh vào Mỹ, thị trường thép toàn cầu lại đối mặt với môi trường ngày càng khắc nghiệt, do nhu cầu thép xây dựng tại Trung Quốc – quốc gia chiếm khoảng một phần ba tiêu thụ thép toàn cầu – đang suy giảm. Lượng thép giá rẻ dư thừa từ Trung Quốc được đẩy mạnh xuất khẩu, qua đó làm xấu thêm điều kiện thị trường toàn cầu./.
Nguồn tham khảo: Nikkei Asia
