Mỹ và Iran đạt thỏa thuận hòa bình, eo biển Hormuz chuẩn bị mở cửa trở lại
Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài gần 4 tháng, theo thông báo của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif ngày 15/6.
Theo ông Sharif, hai bên tuyên bố ngừng ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả tại Lebanon. Pakistan là bên đóng vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran.
“Sau các cuộc đàm phán chuyên sâu, chúng tôi vui mừng thông báo rằng thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran đã được hoàn tất”, ông Sharif viết trên mạng xã hội X.
Lễ ký kết dự kiến diễn ra ngày 19/6 tại Thụy Sĩ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump
Tổng thống Mỹ Donald Trump sau đó cũng xác nhận thỏa thuận được hoàn tất. Ông cho biết đã phê duyệt việc mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz, đồng thời dỡ bỏ ngay lập tức lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ.
“Sau khi eo biển được mở lại vào ngày ký kết thỏa thuận, hoạt động rà phá thủy lôi sẽ được tiến hành, dòng chảy dầu mỏ sẽ được khôi phục ở cả hai chiều cho khu vực và cho toàn thế giới”, ông Trump viết trong một bài đăng khác.
Eo biển Hormuz chuẩn bị mở cửa trở lại
Bộ Ngoại giao Qatar hoan nghênh thỏa thuận, đặc biệt là các điều khoản bảo đảm tự do hàng hải tại eo biển Hormuz. Doha cho rằng đây là “một bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình bền vững và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở cấp độ khu vực cũng như toàn cầu”.
Theo Reuters, Anh, Đức, Pháp và Italy cũng tuyên bố sẵn sàng dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Iran nếu Tehran thực hiện các cam kết liên quan đến chương trình hạt nhân.
“Iran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân. Chúng tôi sẵn sàng hợp tác với Mỹ, Iran và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế để đạt được mục tiêu này”, lãnh đạo các nước châu Âu cho biết trong tuyên bố chung.
Trước đó, ngày 13/6, truyền thông nhà nước Iran tiết lộ bản dự thảo ghi nhớ dài 14 trang, trong đó Mỹ cam kết dỡ bỏ các lệnh trừng phạt dầu mỏ, còn Iran sẽ mở lại eo biển Hormuz trong vòng 30 ngày.
Eo biển Hormuz là một trong những tuyến hàng hải chiến lược quan trọng nhất thế giới. Khu vực này gần như bị đóng cửa kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2, gây gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung dầu mỏ, khí đốt và phân bón.
Việc phong tỏa tuyến đường này đã góp phần đẩy giá hàng hóa toàn cầu tăng mạnh, đồng thời làm dấy lên lo ngại về nguy cơ tái diễn tình trạng đình lạm.
Tại Mỹ, áp lực giá đã có dấu hiệu tăng trở lại. Chỉ số giá tiêu dùng tháng 5 tăng 4,2% so với cùng kỳ năm trước, mức cao nhất trong vòng 3 năm.
Áp lực lạm phát chưa hoàn toàn hạ nhiệt
Dù thỏa thuận Mỹ - Iran có thể giúp giảm áp lực lên giá dầu và chi phí năng lượng, chính sách tiền tệ tại các nền kinh tế lớn vẫn đang chuyển sang trạng thái thận trọng hơn.
Trước đó, ngày 11/6, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, đánh dấu lần tăng lãi suất đầu tiên kể từ năm 2023, trong bối cảnh xung đột với Iran tiếp tục đẩy lạm phát tại khu vực đồng euro vượt xa mục tiêu.
Động thái này khiến ECB trở thành ngân hàng trung ương lớn đầu tiên tăng lãi suất để ứng phó với cú sốc năng lượng hiện nay.
Trong suốt thời gian xung đột, kỳ vọng của thị trường đã thay đổi đáng kể. Các dự báo về việc cắt giảm lãi suất dần thu hẹp, thay vào đó là quan điểm lãi suất có thể duy trì ở mức cao lâu hơn tại nhiều nền kinh tế.
Theo công cụ FedWatch của CME, thị trường hiện dự báo Fed có thể tăng lãi suất trước cuối năm nay./.