Li Ming: Doanh nhân Trung Quốc đứng sau mạng lưới chip lậu Nvidia
Li Ming (Lý Minh), doanh nhân Trung Quốc 52 tuổi đang được tại ngoại ở Singapore, bị cáo buộc đóng vai trò chủ chốt trong mạng lưới đưa chip AI Nvidia sang Trung Quốc. Người này có quan hệ làm ăn nhiều năm với Alice Huang – người tình của cựu CEO Nvidia Jensen Huang – và tham gia điều hành hoạt động của Megaspeed.
Li Ming đến thăm một công ty thiết bị trí tuệ nhân tạo tại Thượng Hải (Bức ảnh được đăng tải lên mạng xã hội năm 2023 - STS)
Theo The Wall Street Journal (WSJ), Li Ming là một trong những nhân vật chủ chốt đứng sau mạng lưới doanh nghiệp bị nghi vận chuyển trái phép chip trí tuệ nhân tạo (AI) của Nvidia sang Trung Quốc.
Không chỉ tham gia các quyết định quan trọng tại Megaspeed, doanh nghiệp có trụ sở ở Singapore từng do Alice Huang làm giám đốc điều hành, Li Ming còn có liên hệ với nhiều công ty khác kinh doanh chip Nvidia.
Những mối quan hệ mới được WSJ tiết lộ cho thấy mạng lưới cung cấp năng lực tính toán AI cho Trung Quốc có quy mô lớn hơn nhiều so với vụ bê bối Megaspeed, vốn là nguyên nhân khiến Jensen Huang rời Nvidia.
Từ Megaspeed đến mạng lưới đưa chip Nvidia sang Trung Quốc
Tháng 2/2025, nhà chức trách Singapore truy tố Li Ming cùng một số cá nhân về hành vi gian lận liên quan đến nghi vấn trung chuyển trái phép chip Nvidia. Megaspeed không có tên trong danh sách doanh nghiệp bị truy tố.
Theo cáo buộc, Li Ming mua các máy chủ tích hợp chip Nvidia và khai báo với nhà cung cấp Mỹ rằng số thiết bị này phục vụ công ty Luxuriate Your Life tại Singapore. Tuy nhiên, các máy chủ sau đó được chuyển sang Malaysia, trước khi tiếp tục đến một địa điểm thứ ba chưa được công bố.
Mối quan hệ giữa Li Ming với Alice Huang và chồng bà, Kang Wei, đã hình thành từ nhiều năm trước.
Theo hồ sơ đăng ký doanh nghiệp Trung Quốc, vợ chồng Alice Huang thành lập liên doanh điện toán đám mây Century Longteng vào năm 2021. Đến tháng 1/2023, Li Ming xuất hiện trong một bức ảnh chụp tại doanh nghiệp thiết bị AI ở Thượng Hải, với chức danh Giám đốc chiến lược Century Longteng.
Thời điểm đó, chính quyền Tổng thống Joe Biden vừa áp đặt các hạn chế xuất khẩu chip Nvidia sang Trung Quốc.
Các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc muốn tiếp cận chip AI tiên tiến có hai lựa chọn: sử dụng dịch vụ điện toán ở nước ngoài một cách hợp pháp, hoặc tìm cách đưa phần cứng vào Trung Quốc trái phép.
Sơ đồ mối liên hệ (Nguồn: WSJ)
Theo những người am hiểu hoạt động kinh doanh, Li Ming cùng Alice Huang và Kang Wei bắt đầu xây dựng mạng lưới đối tác tại Đông Nam Á nhằm cung cấp năng lực tính toán tiên tiến cho khách hàng Trung Quốc.
Nhóm này mua lại pháp nhân tại Singapore của một công ty trò chơi điện tử Trung Quốc, đổi tên thành Megaspeed và đăng ký Alice Huang làm giám đốc.
Tháng 11/2023, sau khi thông báo với Nvidia rằng Alibaba là khách hàng chủ chốt, Megaspeed được gia nhập chương trình đối tác điện toán đám mây của hãng chip Mỹ. Tư cách này giúp doanh nghiệp được ưu tiên tiếp cận các dòng chip mới nhất.
Megaspeed sau đó đưa máy chủ sang Malaysia, cung cấp dịch vụ điện toán ở nước ngoài hợp pháp cho Alibaba.
Tuy nhiên, theo điều tra trước đó của WSJ, một phần máy chủ đã được chuyển tới Century Litong, doanh nghiệp công nghệ tại Thượng Hải, vi phạm quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.
Hồ sơ doanh nghiệp cho thấy Century Longteng từng là cổ đông lớn của Century Litong cho đến năm 2024.
Tháng 6/2025, Nvidia đưa Megaspeed vào danh sách nội bộ cấm bán hàng, trong bối cảnh giới chức Mỹ và Singapore điều tra doanh nghiệp này.
Megaspeed khẳng định hoạt động kinh doanh của mình hợp pháp, đồng thời cho biết Alice Huang đã rời công ty từ tháng 8/2025.
Nhà chức trách Singapore xác nhận đã thẩm vấn Alice Huang liên quan đến nghi vấn buôn lậu chip, sau đó cho phép bà xuất cảnh nhưng cấm quay lại nước này.
Alice Huang ôm Jensen Huang tại một triển lãm năm 2024 ở Đài Loan (Ảnh: Reuters)
Sau khi Alice Huang rời đi, Megaspeed gần như ngừng hoạt động công khai tại Singapore. Tuy nhiên, theo các nguồn tin của WSJ, nhóm nhân sự đứng sau doanh nghiệp này hiện điều hành một công ty mới mang tên Novagate Cloud.
Được thành lập năm 2025, Novagate tự giới thiệu là đối tác điện toán đám mây của Nvidia, vận hành ít nhất hai trung tâm dữ liệu sử dụng chip Blackwell tiên tiến.
Giá trị phần cứng tích hợp chip Nvidia được chuyển tới một pháp nhân của Novagate tại Malaysia trong 5 tháng đầu năm 2026, theo hồ sơ vận chuyển WSJ tiếp cận.
Đáng chú ý, hai công dân Singapore giữ chức giám đốc và thư ký tại Novagate đồng thời đảm nhiệm các vị trí tương tự ở một doanh nghiệp có liên hệ sở hữu với công ty cùng nhóm Century Litong tại Singapore.
Một giám đốc trong mạng lưới doanh nghiệp này gần đây cũng bị truy tố tại Singapore về các hành vi tương tự cáo buộc đối với Li Ming.
Tháng 5/2026, Culper Research công bố báo cáo cho rằng Novagate nhiều khả năng có liên hệ với Megaspeed.
Cơ sở của nhận định này là hai doanh nghiệp sử dụng website gần như giống hệt nhau, trong khi một giám đốc Novagate có địa chỉ trùng với trụ sở Megaspeed.
Tuy nhiên, đây mới là những dấu hiệu liên hệ, chưa phải bằng chứng xác nhận Novagate tham gia hoạt động chuyển chip trái phép.
Novagate, Megaspeed, Century Litong và Century Longteng không phản hồi yêu cầu bình luận của WSJ. Alice Huang và Kang Wei cũng không thể liên lạc để lấy ý kiến.
Nhân vật chủ chốt đang tại ngoại ở Singapore
Li Ming hiện được tại ngoại và sinh sống trong một biệt thự sang trọng tại khu dân cư cao cấp ở Singapore, gần Đại sứ quán Trung Quốc.
Vụ án hình sự liên quan đến doanh nhân 52 tuổi này vẫn đang được xét xử. Luật sư của Li Ming từ chối bình luận.
Những phát hiện mới tiếp tục đặt ra câu hỏi về khả năng kiểm soát chuỗi phân phối chip AI của Nvidia, đặc biệt khi các doanh nghiệp trung gian có thể sử dụng mạng lưới pháp nhân và trung tâm dữ liệu tại Đông Nam Á để tiếp cận công nghệ bị Mỹ hạn chế xuất khẩu sang Trung Quốc./.
Nguồn tham khảo: WSJ