HSC: 'VinMetal có thể đang lên kế hoạch mua lại Pomina'

Đó là nhận định của CTCP Chứng khoán TP. HCM (HSC – Mã CK: HCM) trong một báo cáo phân tích mới công bố, trong đó đề cập đến sự gia nhập thị trường thép của VinMetal và khả năng thâu tóm CTCP Thép Pomina (Mã CK: POM).

Theo HSC, động thái VinMetal công bố bổ nhiệm ông Đỗ Tiến Sĩ - hiện là Phó Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc Thép Pomina - làm Tổng giám đốc mới cho thấy doanh nghiệp này "có thể đang lên kế hoạch mua lại Pomina".

HSC cho rằng, đây là một bước đi có tính chiến thuật, giúp VinMetal có được chỗ đứng nhanh hơn trong ngành thép bằng cách sử dụng công suất thép xây dựng sẵn có của Pomina để cung cấp nội bộ cho Vinhomes.

Pomina có gì?

Theo HSC, các cơ sở sản xuất của Pomina có thể sử dụng được hiện nay bao gồm 1 nhà máy cán thép xây dựng (công suất thiết kế 1,5 triệu tấn/năm) và một lò cao (1 triệu tấn/năm) – dự định làm nguyên liệu đầu vào.

Tuy nhiên, kể từ khi được đưa vào vận hành từ năm 2019, lò cao này đã tạo gánh nặng vốn đầu tư lớn (5.900 tỷ đồng) cho Pomina và mang lại khó khăn lớn trong vận hành và tình hình tài chính.

Năm ngoái, THACO đã có nỗ lực nhằm khôi phục hoạt động của lò cao này thông qua việc hỗ trợ về mặt thanh khoản nhưng không thành công.

Trong năm 2023, 2024 và 9 tháng đầu năm 2025, Pomina ghi nhận lỗ thuần lần lượt là 960 tỷ đồng/990 tỷ đồng/512 tỷ đồng. Tính đến cuối tháng 9/2025, tổng dư nợ của Pomina ở mức 6.000 tỷ đồng và vốn chủ sở hữu âm 187 tỷ đồng.

HPG hiện dẫn dắt thị trường thép Việt Nam với 36% thị phần

Về thị phần, nhóm phân tích của HSC ước tính doanh thu hằng năm của công ty chỉ đạt 140.000 tấn (1,1% thị phần), cho thấy tỷ lệ sử dụng nhà máy cán thép chỉ ở mức 10% và lò cao vẫn không hoạt động.

Tuy nhiên, nếu VinMetal mua lại Pomina thành công và khôi phục các cơ sở sản xuất hiện có, công suất thép xây dựng 1,5 triệu tấn/năm có thể được đưa vào thị trường. Sản lượng này tương đương với khoảng 10-11% tổng nhu cầu dự kiến hằng năm của thị trường (trên 13 triệu tấn).

"Nếu vị thế của Pomina cải thiện mạnh sau khi được VinMetal thâu tóm, áp lực cạnh tranh sẽ gia tăng và có tiềm năng lấy đi thị phần của các công ty dẫn đầu hiện tại, trong đó có HPG", nhóm phân tích của HSC nhận định.

Thách thức công nghệ và yêu cầu tái cơ cấu toàn diện tại Pomina

Ban đầu, VinMetal nhấn mạnh chiến lược gia nhập thị trường thông qua công nghệ hiện đại, các sản phẩm thay thế nhập khẩu như thép đường ray và thép chuyên dùng để sản xuất ô tô.

Tuy nhiên, HSC cho rằng các cơ sở sản xuất và công nghệ hiện tại của Pomina đã lỗi thời và không phù hợp với các mục tiêu này.

Theo HSC, nếu việc tiếp quản Pomina được thực hiện, Vingroup sẽ cần tái cơ cấu POM một cách toàn diện. Điều này có nghĩa là VIC sẽ phải đầu tư một khoản vốn lớn để nâng cấp các cơ sở sản xuất lỗi thời và đầu tư chuyên biệt hơn vào năng lực sản xuất thép dẹt và thép hình, đáp ứng mục tiêu về thép dùng để sản xuất ô tô và thép làm đường ray.

"Nếu không có những bước đi quan trọng và tốn kém này, việc mua lại Pomina không phải là cách làm tối ưu hoặc hiệu quả cho chiến lược thép dài hạn của Vingroup", HSC nêu quan điểm.

Cuối cùng, nhóm phân tích đánh giá việc Vingroup tham gia sản xuất thép có rủi ro cạnh tranh đối với HPG trong ngắn hạn, nhưng vẫn còn hạn chế. Điều này chủ yếu là nhờ HPG chứng minh được hiệu quả kinh tế lớn và năng lực vận hành đã được kiểm chứng./.