Hoán đổi ngoại tệ (FX Swap) là gì? NHNN bơm tiền qua nghiệp vụ này như thế nào?
Hoán đổi ngoại tệ (FX Swap) là nghiệp vụ cho phép Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cung ứng hoặc thu hồi tiền đồng thông qua các giao dịch mua, bán ngoại tệ có kỳ hạn.
Hoán đổi ngoại tệ là gì?
Hoán đổi ngoại tệ (Foreign Exchange Swap - FX Swap) là giao dịch trong đó hai bên đồng thời thỏa thuận mua và bán cùng một lượng ngoại tệ tại hai thời điểm khác nhau, với tỷ giá được xác định trước.
Hiểu đơn giản, một ngân hàng có thể bán USD để nhận VND ở thời điểm hiện tại, đồng thời cam kết mua lại số USD đó vào một ngày trong tương lai.
Chẳng hạn, một ngân hàng thương mại thực hiện giao dịch hoán đổi 100 triệu USD với NHNN, kỳ hạn 3 tháng.
Ở thời điểm ban đầu, ngân hàng bán 100 triệu USD cho NHNN với tỷ giá giả định 25.000 đồng/USD, qua đó nhận về 2.500 tỷ đồng.
Sau 3 tháng, hai bên thực hiện giao dịch ngược lại. Ngân hàng thương mại dùng VND mua lại 100 triệu USD theo tỷ giá kỳ hạn đã thỏa thuận từ trước.
Như vậy, ngân hàng thương mại có thêm 2.500 tỷ đồng để sử dụng trong 3 tháng, đồng thời vẫn có cơ chế nhận lại lượng USD đã bán khi hợp đồng đáo hạn.
Số VND phải thanh toán khi mua lại USD có thể khác 2.500 tỷ đồng, tùy thuộc tỷ giá kỳ hạn được xác lập trong hợp đồng.
NHNN bơm tiền qua FX Swap như thế nào?
Khi muốn bổ sung thanh khoản VND cho hệ thống ngân hàng, NHNN có thể thực hiện giao dịch mua USD giao ngay và bán lại USD kỳ hạn.
Ở chiều ngược lại, khi NHNN bán USD giao ngay và mua lại USD kỳ hạn, lượng VND trong hệ thống sẽ giảm tại thời điểm thanh toán ban đầu.
Điểm đáng chú ý là FX Swap có cơ chế đảo chiều được xác định ngay khi giao dịch được ký kết. Vì vậy, lượng VND được cung ứng thông qua nghiệp vụ này có thời hạn cụ thể.
Tuy nhiên, việc NHNN bơm VND qua FX Swap không đồng nghĩa toàn bộ hệ thống ngân hàng được tăng thanh khoản ròng tương ứng. Tác động thực tế còn phụ thuộc các hoạt động bơm, hút tiền khác diễn ra cùng thời điểm.
FX Swap khác gì với nghiệp vụ thị trường mở (OMO)?
Cả FX Swap và nghiệp vụ mua có kỳ hạn giấy tờ có giá trên thị trường mở (OMO) đều có thể được NHNN sử dụng để bổ sung thanh khoản VND cho các ngân hàng thương mại.
Khác biệt nằm ở tài sản giao dịch.
Với FX Swap, ngân hàng thương mại sử dụng ngoại tệ, thường là USD, để thực hiện giao dịch hoán đổi với NHNN.
Trong khi đó, với OMO mua có kỳ hạn, NHNN mua giấy tờ có giá đủ điều kiện từ ngân hàng thương mại và thỏa thuận bán lại khi đến hạn.
Chi phí của giao dịch FX Swap được phản ánh qua chênh lệch giữa tỷ giá giao ngay và tỷ giá kỳ hạn, trong khi OMO sử dụng lãi suất giao dịch.
Ngoài FX Swap và OMO, NHNN còn có thể cung ứng VND thông qua hoạt động mua ngoại tệ giao ngay hoặc mua ngoại tệ kỳ hạn.
Điểm cần phân biệt là khi NHNN mua USD thông thường, giao dịch không mặc nhiên đi kèm cam kết bán lại USD. Do đó, lượng VND được đưa vào hệ thống không có cơ chế thu hồi tự động như FX Swap./.
