Đà tăng mạnh của giá dầu đang khiến thị trường tài chính toàn cầu phải điều chỉnh lại kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Mỹ. Trong bối cảnh giá năng lượng leo thang và thị trường lao động suy yếu, triển vọng hạ lãi suất của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) trở nên mong manh hơn.
Trụ sở Fed ở Washington DC (Ảnh: Reuters)
Trong nhiều tháng qua, thị trường từng đặt cược Fed sẽ thực hiện ít nhất 2 lần cắt giảm lãi suất trong năm nay, có thể bắt đầu ngay từ mùa hè.
Tuy nhiên, kỳ vọng này đang nhanh chóng thay đổi. Dữ liệu từ thị trường hợp đồng tương lai cho thấy, nhà đầu tư hiện chỉ còn đặt cược khả năng Fed hạ lãi suất 1-2 lần trong năm nay, với lần cắt giảm đầu tiên có thể phải chờ đến tháng 9.
Chỉ một tuần trước, thị trường vẫn còn kỳ vọng Fed có thể giảm lãi suất từ 2-3 lần, bắt đầu từ tháng 7.
Giá dầu tăng mạnh gây áp lực lạm phát
Một trong những yếu tố chính khiến kỳ vọng chính sách tiền tệ đảo chiều là đà tăng mạnh của giá dầu.
Khi Mỹ và Israel tiến hành tấn công Iran, giá dầu đã tăng khoảng 36% trong 1 tuần, lên 90,9 USD/thùng vào cuối tuần trước. Bước sang đầu tuần này, giá dầu tiếp tục tăng mạnh, có thời điểm tiến sát mốc 120 USD/thùng.
Cùng với đó, giá xăng bán lẻ tại Mỹ cũng tăng hơn 30 cent, lên khoảng 3,32 USD/gallon - mức cao nhất kể từ mùa hè năm 2024.
Biến động của giá xăng dầu thường là yếu tố người tiêu dùng cảm nhận rõ nhất về lạm phát. Vì vậy, đà tăng của năng lượng có thể nhanh chóng tác động đến kỳ vọng lạm phát cũng như định hướng chính sách tiền tệ.
Diễn biến giá dầu Brent
Trong khi đó, những tín hiệu tích cực trước đó của thị trường lao động Mỹ đã bị phủ bóng bởi báo cáo mới nhất từ Cục Thống kê Lao động.
Theo dữ liệu công bố hôm thứ Sáu, nền kinh tế Mỹ đã mất 92.000 việc làm trong tháng 2 - con số gây bất ngờ và làm dấy lên lo ngại rằng thị trường lao động đang suy yếu nhanh hơn dự kiến.
Ông Joe Brusuelas, nhà kinh tế trưởng của RSM US, cảnh báo nền kinh tế Mỹ đang đối mặt với nguy cơ “đình lạm”, tức tăng trưởng chậm lại trong khi giá cả tiếp tục leo thang.
Theo ông, diễn biến của giá năng lượng và lạm phát sẽ là yếu tố quyết định trong thời gian tới. Nếu giá dầu duy trì ở mức cao và các chính sách thương mại của chính quyền Tổng thống Donald Trump tiếp tục làm hạn chế hoạt động tuyển dụng, Fed sẽ phải đối mặt với một “bài kiểm tra thực sự”.
Thị trường lo lạm phát hơn suy yếu tăng trưởng
Diễn biến trên thị trường tài chính cho thấy nhà đầu tư đang lo ngại nhiều hơn về nguy cơ lạm phát kéo dài so với sự suy yếu của thị trường lao động.
Goldman Sachs thậm chí cảnh báo giá dầu Brent toàn cầu có thể vượt đỉnh năm 2008 ở mức 140 USD/thùng nếu eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng của thế giới - tiếp tục bị phong tỏa.
Trong bối cảnh đó, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng 0,18 điểm phần trăm trong tuần trước, đánh dấu tuần tăng mạnh nhất kể từ khi Tổng thống Trump tuyên bố áp thuế hồi tháng 4/2025.
Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch FED Jerome Powell (Ảnh: Getty Images)
Bài toán chính sách khó khăn của Fed
Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần kêu gọi Fed cắt giảm mạnh lãi suất, thậm chí muốn đưa chi phí vay ngắn hạn từ mức khoảng 3,5-3,75% hiện nay xuống gần 1%.
Tuy nhiên, nhiều nhà quan sát cho rằng Fed khó có thể hành động nhanh như vậy khi áp lực lạm phát vẫn còn lớn.
Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) dự kiến sẽ họp vào giữa tháng 3. Phần lớn nhà đầu tư cho rằng Fed sẽ tiếp tục giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp này. Sau đó, các quan chức sẽ công bố biểu đồ dự báo lãi suất “dot plot”.
Thị trường lao động suy yếu và giá dầu tăng mạnh có thể khiến nội bộ Fed xuất hiện nhiều quan điểm khác nhau về việc nên ưu tiên kiểm soát lạm phát hay hỗ trợ việc làm.
Thống đốc Fed Michelle Bowman cho rằng, báo cáo việc làm yếu gần đây cho thấy thị trường lao động “có thể cần được hỗ trợ”. Trong khi đó, Chủ tịch Fed San Francisco Mary Daly tỏ ra thận trọng hơn, nhấn mạnh các nhà hoạch định chính sách không nên dựa vào một dữ liệu đơn lẻ để đưa ra quyết định.
Một số quan chức Fed cũng cho rằng cú sốc giá dầu hiện tại có thể chỉ mang tính tạm thời. Thống đốc Fed Christopher Waller nhận định, người dân Mỹ có thể “khá sốc” khi thấy giá xăng tăng mạnh tại các trạm nhiên liệu, nhưng điều này chưa chắc sẽ dẫn tới lạm phát kéo dài.
Dù vậy, nhiều nhà kinh tế cảnh báo Fed vẫn đối mặt áp lực lớn khi lạm phát tại Mỹ đã duy trì trên mục tiêu 2% trong suốt năm năm qua.
Theo bà Diane Swonk, kinh tế trưởng KPMG tại Mỹ, nền kinh tế Mỹ vẫn là một trong số ít nền kinh tế lớn còn vật lộn với lạm phát hậu đại dịch. Các dữ liệu gần đây cho thấy áp lực giá cả đang có dấu hiệu gia tăng trở lại, trong khi các đợt tăng thuế quan mới có thể tiếp tục đẩy chi phí lên cao trong thời gian tới./.
Nguồn tham khảo: Financial Times
