Đồng yen mắc kẹt quanh mốc 157, can thiệp Mỹ - Nhật có hiệu quả?

Chiều 5/8, đồng yen giao dịch quanh 157,61 yen đổi một USD, gần như không thay đổi so với phiên trước. Đồng tiền Nhật Bản đã mất một phần mức tăng sau khi phục hồi lên vùng 155 yen/USD vào đầu tuần, nhờ chiến dịch can thiệp phối hợp giữa Mỹ và Nhật Bản.

Dù vậy, tỷ giá USD/JPY chưa quay lại vùng đỉnh gần 164 thiết lập cuối tháng 7. Khả năng nhà chức trách tiếp tục hành động đang khiến giới đầu tư thận trọng hơn với các vị thế bán yen.

Theo ước tính của thị trường, Nhật Bản có thể đã chi khoảng 12.000-13.000 tỷ yen, tương đương 76-82 tỷ USD, cho đợt can thiệp bắt đầu từ ngày 30/7.

Trong đó, khoảng 11.000-12.000 tỷ yen được sử dụng trong hai ngày 30-31/7. Tokyo có thể tiếp tục chi thêm khoảng 1.000 tỷ yen vào ngày 3/8.

Trước đó, Chính phủ Nhật Bản và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đã mua yen với quy mô 11.700 tỷ yen trong tháng 4 và tháng 5. Tổng giá trị can thiệp từ đầu năm được cho là đã vượt 20.000 tỷ yen, phá kỷ lục 15.300 tỷ yen thiết lập năm 2024.

Đáng chú ý, Mỹ và Nhật Bản đã phối hợp can thiệp thị trường ngoại hối lần đầu tiên kể từ năm 2011. Nhật Bản bán USD để mua yen, trong khi phía Mỹ sử dụng euro thay vì trực tiếp bán đồng bạc xanh.

Cách triển khai này giúp hai nước hỗ trợ đồng yen nhưng hạn chế tác động lên thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ. Washington cũng tránh phải trực tiếp bán USD, động thái có thể phát đi tín hiệu nhạy cảm hơn đối với thị trường tiền tệ.

60 tỷ USD từ Fed

Để duy trì khả năng can thiệp, Mỹ và Nhật Bản đã đề cập việc sử dụng cơ chế mua lại dành cho các cơ quan tiền tệ nước ngoài và quốc tế của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), gọi tắt là FIMA Repo Facility.

Theo cơ chế này, Nhật Bản có thể tạm thời thế chấp trái phiếu kho bạc Mỹ để vay USD từ Fed, thay vì phải bán số trái phiếu đang nắm giữ. Hạn mức của chương trình là 60 tỷ USD.

Nguồn USD nhận được sau đó có thể được bán ra để mua yen. Qua đó, Tokyo vừa có thêm nguồn lực can thiệp, vừa tránh gây áp lực bán lên trái phiếu Mỹ.

Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama và Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đều phát tín hiệu sẵn sàng sử dụng công cụ này. Theo SMBC Nikko Securities, kỳ vọng nhà chức trách vẫn còn nhiều dư địa hành động đang góp phần kìm hãm đà tăng của tỷ giá USD/JPY.

Một quan chức cấp cao của Mỹ cũng khẳng định “mọi phương án đều đang được cân nhắc” khi đề cập khả năng hai nước tiếp tục phối hợp hỗ trợ đồng yen.

Việc Washington tham gia can thiệp không chỉ nhằm hỗ trợ Nhật Bản. Đồng yen giảm sâu có thể gây áp lực lên nhiều đồng tiền khác trong khu vực và làm gia tăng nguy cơ cạnh tranh phá giá.

Ông Scott Bessent cho rằng đồng won Hàn Quốc đang suy yếu một phần vì diễn biến của yen. Trong khi đó, Trung Quốc có thể không muốn để đồng nội tệ tăng giá quá mạnh nếu đồng tiền Nhật Bản tiếp tục mất giá.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ cũng nhận định các chính sách hiện nay của Chính phủ Nhật Bản và BOJ sẽ dẫn tới một đồng yen mạnh hơn. Phát biểu này được xem là lời thúc giục Tokyo từng bước rời bỏ chính sách lãi suất siêu thấp, vốn là một trong những nguyên nhân khiến chênh lệch lãi suất Mỹ - Nhật duy trì ở mức cao.

Can thiệp chỉ giúp “mua thời gian”

Dù nguy cơ can thiệp có thể ngăn đồng yen giảm mạnh trong ngắn hạn, nhiều tổ chức tài chính cho rằng đây chưa phải yếu tố đủ sức đảo ngược xu hướng.

Morgan Stanley MUFG Securities - công ty liên giữa ngân hàng Morgan Stanley và tập đoàn tài chính hàng đầu Nhật Bản MÙG - đánh giá can thiệp ngoại hối chủ yếu tạo ra tác động tạm thời thông qua dòng tiền. Biện pháp này giúp Nhật Bản “mua thời gian” trong lúc chờ các nguyên nhân nền tảng khiến yen suy yếu thay đổi.

Chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và Nhật Bản vẫn là trở ngại lớn nhất. Fed khó hạ lãi suất chỉ để hỗ trợ đồng yen khi lạm phát Mỹ còn cao hơn mục tiêu 2%. Trong khi đó, nếu thị trường tiếp tục cho rằng BOJ phản ứng chậm với lạm phát, ngay cả các đợt tăng lãi suất tiếp theo cũng có thể chỉ tạo tác động hạn chế lên tỷ giá.

Như vậy, chiến dịch phối hợp Mỹ - Nhật đang tạo một “chốt chặn” quanh mốc 157 yen/USD, khiến giới đầu tư không dám đặt cược quá mạnh vào kịch bản yen tiếp tục lao dốc. Tuy nhiên, để đồng tiền Nhật Bản phục hồi bền vững, thị trường vẫn cần nhìn thấy sự thu hẹp rõ rệt của chênh lệch lãi suất Mỹ - Nhật, thay vì chỉ những đợt can thiệp quy mô lớn./.

Nguồn tham khảo: Nikkei Asia