Đề xuất doanh nghiệp nhỏ và vừa được vay vốn bằng tài sản số, tài sản ảo
Doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) có thể được tiếp cận vốn vay bằng tài sản số, tài sản ảo, quyền sở hữu trí tuệ, theo đề xuất mới của Bộ Tài chính tại dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi).
Cụ thể, tại Điều 8 về hỗ trợ tiếp cận tín dụng, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung nội dung: "Khuyến khích các tổ chức tín dụng cho vay dựa trên xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp, phương án sản xuất - kinh doanh, kế hoạch mở rộng thị trường, dữ liệu dòng tiền, chuỗi giá trị, tài sản hình thành trong tương lai, quyền sở hữu trí tuệ, tài sản vô hình, tài sản số, tài sản ảo".
Ngoài ra, ngân hàng được khuyến khích "phát triển các sản phẩm tín dụng riêng cho SME trên cơ sở đa dạng hóa hình thức đảm bảo tiền vay, bao gồm bảo đảm bằng động sản, tài sản hình thành trong tương lai, quyền tài sản, quyền sở hữu trí tuệ, tài sản vô hình, tài sản số, tài sản ảo và tài sản hợp pháp khác theo quy định của pháp luật".
Dự kiến, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10 tới. Nếu được thông qua, luật sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2027.
Trên thế giới, mô hình cho vay dựa trên tài sản số đã bắt đầu xuất hiện tại nhiều trung tâm tài chính lớn. Tại Thụy Sĩ và Singapore, một số ngân hàng như Sygnum cho phép khách hàng sử dụng tài sản số làm tài sản thế chấp với cơ chế quản trị rủi ro nghiêm ngặt.
Tại Mỹ, JPMorgan Chase từ cuối năm 2025 đã cho phép khách hàng tổ chức sử dụng Bitcoin và Ethereum làm tài sản bảo đảm cho các khoản vay. Nhiều nền tảng tài chính như Figure, SALT hay BlockFi cũng phát triển mô hình "crypto-backed loans" dành cho doanh nghiệp.
Theo Bộ Tài chính, hầu hết các nền kinh tế lớn trên thế giới đều coi SME là “xương sống” của nền kinh tế. Nhóm này thường chiếm 97-99% tổng số doanh nghiệp và đóng vai trò động lực tăng trưởng tại nhiều quốc gia.
SME gặp khó khi vay vốn do yêu cầu tài sản bảo đảm theo tiêu chuẩn truyền thống, chủ yếu là bất động sản. Trong khi đó, startup công nghệ và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo - nhóm sở hữu nhiều tài sản phi vật chất như phần mềm, dữ liệu, thuật toán, thương hiệu hoặc tài sản số - lại khó tiếp cận vốn dưới mô hình tín dụng hiện hành.
Ngoài chính sách tín dụng, dự thảo luật còn bổ sung các cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong lĩnh vực ưu đãi thuế cho hoạt động nghiên cứu phát triển (R&D), chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo./.
