Nhiều đại biểu Quốc hội đề xuất bỏ cơ chế đấu thầu đối với nghiên cứu khoa học, thay vào đó áp dụng phương thức đặt hàng, khoán chi để tăng tính chủ động, đẩy nhanh tiến độ và hiệu quả.
Tiếp tục Kỳ họp bất thường lần thứ 9, sáng 17/2, Quốc hội thảo luận tại hội trường về Dự thảo Nghị quyết thí điểm một số chính sách để tháo gỡ vướng mắc trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Đại biểu Hoàng Văn Cường (đoàn Hà Nội) nêu ý kiến thảo luận (Ảnh: VGP)
Tại phiên thảo luận, đại biểu Hoàng Văn Cường (đoàn Hà Nội) đề xuất mạnh dạn bỏ chính sách đấu thầu, chuyển sang cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ, khoán chi đối với các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học.
Đồng quan điểm, đại biểu Trần Thị Nhị Hà (đoàn Hà Nội) cho rằng mặc dù đã có nhiều chính sách hỗ trợ khoa học công nghệ và chuyển đổi số, nhưng rào cản lớn nhất vẫn nằm ở pháp lý và quy trình hành chính chưa linh hoạt.
Bà hà cho rằng, những vướng mắc phổ biến như việc cơ chế tài chính chưa linh hoạt, quy trình đấu thầu phức tạp hay thủ tục cấp phép lưu hành các sản phẩm khoa học công nghệ còn nhiều bất cập khiến cho doanh nghiệp dù có quỹ cũng khó giải ngân.
Đại biểu Trần Thị Nhị Hà đề xuất các sản phẩm khoa học công nghệ được đặt hàng, sau khi nghiên cứu thành công thì các đơn vị đặt hàng có thể trực tiếp ký kết hợp đồng, cung cấp sản phẩm với bên nghiên cứu mà không cần phải tuân thủ các quy định đấu thầu. Đồng thời, các bộ, ngành phải dành 20% ngân sách để đặt hàng sản phẩm khoa học công nghệ trong nước.
Trong khi đó, đại biểu Hoàng Minh Hiếu (đoàn Nghệ An) nhấn mạnh vai trò của nhà nước trong việc bảo đảm đầu ra cho các nghiên cứu khoa học trong nước.
Ông dẫn chứng kinh nghiệm phát triển ngành công nghiệp chip bán dẫn thế giới cho thấy nếu không có các chương trình của nhà nước trong việc tiêu thụ, sử dụng chip bán dẫn vào thập kỷ 1950, 1960 thì các doanh nghiệp sản xuất chip vào thời điểm đó sẽ không có đủ nguồn lực và động lực để tiếp tục đầu tư nghiên cứu, phát triển chip bán dẫn tiên tiến như ngày nay.
Hiện nay, dù Luật Đấu thầu và Luật Khoa học và Công nghệ đã đề cập đến chính sách hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm khoa học công nghệ, nhưng vẫn còn thiếu tính khả thi.
Ông Hiếu kiến nghị Quốc hội nghiên cứu, điều chỉnh chính sách để nhà nước đóng vai trò là khách hàng đầu tiên và quan trọng nhất của các sản phẩm khoa học công nghệ trong nước./.
