Cường quốc than đá Indonesia chật vật giữ điện trong mùa cao điểm

Dù là nhà sản xuất than nhiệt lớn thứ ba thế giới, Indonesia vẫn đối mặt với tình trạng mất điện trên diện rộng.

Theo Financial Times, việc cắt hạn ngạch khai thác cùng cơ chế ép doanh nghiệp bán than trong nước với giá thấp đang khiến nguồn cung cho các nhà máy điện bị thu hẹp.

Indonesia đang trải qua một mùa hè thiếu điện, gây gián đoạn hoạt động của các hộ gia đình và doanh nghiệp tại nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á.

Cuộc khủng hoảng diễn ra trong bối cảnh than đá vẫn cung cấp khoảng 2/3 sản lượng điện của Indonesia. Nguồn năng lượng giá rẻ này đặc biệt quan trọng đối với ngành chế biến nickel – một động lực kinh tế lớn và mắt xích chủ chốt trong chuỗi cung ứng thép không gỉ, pin và xe điện toàn cầu.

Một trong những nguyên nhân chính của tình trạng thiếu điện là quyết định cắt mạnh hạn ngạch khai thác than.

Năm ngoái, Bộ Năng lượng Indonesia giảm hạn ngạch sản xuất xuống còn 600 triệu tấn, từ mức 790 triệu tấn trước đó, tương đương mức giảm khoảng 24%. Động thái này nhằm hạn chế nguồn cung và hỗ trợ giá than sau thời gian thị trường suy yếu.

Tuy nhiên, sản lượng giảm mạnh đã khiến lượng than dành cho các nhà máy điện trong nước bị thu hẹp. Chi phí khai thác và vận chuyển gia tăng do tác động từ cuộc chiến tại Iran càng làm nguồn cung trở nên căng thẳng.

Sản lượng sau đó được nâng lên nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt, nhưng kết quả còn hạn chế. Các doanh nghiệp nhỏ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do phần lớn không có máy phát điện hoặc nguồn điện dự phòng.

Ông FH Kristiono, phụ trách nghiên cứu than tại Hiệp hội Chuyên gia Khai khoáng Indonesia, nhận định việc cắt hạn ngạch sản xuất là một nguyên nhân lớn dẫn đến mất điện. Tình trạng này còn bị khuếch đại bởi chênh lệch về giá và chất lượng than trên thị trường.

Doanh nghiệp không muốn bán than trong nước

Chính sách này được xây dựng nhằm bảo đảm nguồn nhiên liệu cho các nhà máy điện, kiểm soát giá và giảm áp lực tài chính đối với Tập đoàn Điện lực Nhà nước Indonesia (PLN).

Tuy nhiên, chênh lệch giá quá lớn lại khiến một số doanh nghiệp lựa chọn chịu phạt vì không hoàn thành nghĩa vụ, thay vì bán than trong nước với giá thấp.

Như vậy, cơ chế vốn được kỳ vọng tăng nguồn cung nội địa lại vô tình làm giảm động lực bán than cho các nhà máy điện.

PLN trước đó phủ nhận việc thiếu than ảnh hưởng đến nguồn cung điện. Công ty cho rằng các đợt mất điện xuất phát từ sự cố kỹ thuật tại hai nhà máy lớn trên đảo Java và quá trình sửa chữa một nhà máy tại Kalimantan.

Dù nguyên nhân trực tiếp còn gây tranh luận, tình trạng mất điện đã cho thấy mức độ phụ thuộc lớn của Indonesia vào nhiệt điện than. Điều này diễn ra trong lúc Jakarta cam kết từng bước đóng cửa các nhà máy điện than trong vòng 15 năm tới nhưng chưa đầu tư đủ vào hạ tầng năng lượng tái tạo.

Dù Indonesia sở hữu tiềm năng lớn về điện mặt trời, điện gió và thủy điện nhưng hệ thống điện vẫn dựa chủ yếu vào than. Việc mở rộng các nguồn năng lượng tái tạo không chỉ giúp giảm phụ thuộc vào cơ chế DMO mà còn tăng khả năng bảo đảm an ninh năng lượng trong dài hạn./.

Nguồn tham khảo: Financial Times