Cổ phiếu doanh nghiệp Nhà nước "dậy sóng"
Dòng tiền bất ngờ đổ mạnh vào nhóm doanh nghiệp có vốn Nhà nước trong phiên sáng 7/8, đưa GVR, GAS, PLX, BCM và VNM lên giá trần. Diễn biến xuất hiện sau khi Quyết định 40/2026/QĐ-TTg thiết lập khung mới về giữ vốn, cơ cấu và thoái vốn Nhà nước tại doanh nghiệp chính thức có hiệu lực.
Thị trường chứng khoán phiên 7/8 chứng kiến sự bứt phá đồng loạt của nhóm cổ phiếu doanh nghiệp có vốn Nhà nước, trải rộng từ dầu khí, cao su, hàng tiêu dùng đến bất động sản khu công nghiệp, hàng không và ngân hàng.
Tính đến cuối phiên sáng, cổ phiếu Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (Mã CK: GVR), Tổng công ty Khí Việt Nam – PV GAS (Mã CK: GAS), Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex - Mã CK: PLX) và Becamex IDC (Mã CK: BCM) đồng loạt tăng kịch trần.
Sắc tím còn xuất hiện tại cổ phiếu Vinamilk (Mã CK: VNM). Trong khi đó, BSR, BVH, OIL, ACV, SNZ, VGI và VTP tăng trên dưới 5%.
Đà hưng phấn lan sang nhóm ngân hàng có vốn Nhà nước khi BID và VCB cùng tăng mạnh. Thanh khoản tại BSR, VNM, CTG và PLX lọt nhóm cao nhất thị trường.
Kỳ vọng từ khung cơ cấu vốn Nhà nước mới
Đà tăng của nhóm cổ phiếu trên xuất hiện sau khi Quyết định số 40/2026/QĐ-TTg về tiêu chí phân loại doanh nghiệp để thực hiện cơ cấu lại vốn Nhà nước có hiệu lực từ ngày 5/8.
Theo quyết định, doanh nghiệp được phân vào ba khung sở hữu, gồm Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ; từ 65% trở lên; và trên 50% đến dưới 65%.
Nhóm Nhà nước nắm giữ 100% vốn tập trung vào các lĩnh vực công ích thiết yếu, độc quyền tự nhiên, năng lượng, lương thực, khoáng sản chiến lược, hóa chất cơ bản, công nghệ cao và các dự án có quy mô đầu tư tối thiểu 12.000 tỷ đồng. Khung mới còn bổ sung hạ tầng dữ liệu, hạ tầng số, nền tảng nội dung số quốc gia và các lĩnh vực gắn với chủ quyền, an ninh dữ liệu. Agribank cũng được xếp vào nhóm Nhà nước sở hữu toàn bộ vốn.
Nhóm Nhà nước nắm từ 65% trở lên gồm doanh nghiệp quản lý, khai thác cảng hàng không, sân bay và vận chuyển hàng không; khai thác bến cảng tại cảng biển đặc biệt; khai thác khoáng sản quy mô lớn; tài chính, ngân hàng; cơ khí chế tạo; phân bón; nước sạch và thoát nước.
Trong khi đó, khung trên 50% đến dưới 65% áp dụng với đầu mối nhập khẩu xăng dầu chiếm thị phần từ 30% trở lên, doanh nghiệp viễn thông sở hữu hạ tầng mạng đặc biệt quan trọng và doanh nghiệp tìm kiếm, thăm dò, đánh giá trữ lượng khoáng sản, trừ dầu khí.
Một điểm đáng chú ý là doanh nghiệp hoạt động trong ngành, lĩnh vực không thuộc tiêu chí phân loại sẽ được cơ cấu theo hướng Nhà nước không tiếp tục nắm giữ vốn, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành quy định khác. Với các khoản đầu tư ngoài ngành của tập đoàn, tổng công ty Nhà nước, phần vốn cũng có thể được chuyển giao, tái cơ cấu hoặc thoái tại thời điểm phù hợp.
Riêng VietinBank, Ngân hàng Nhà nước được giao chỉ đạo người đại diện phần vốn xây dựng phương án nâng tỷ lệ sở hữu Nhà nước từ 64,46% hiện nay lên tối thiểu 65%.
Đối với doanh nghiệp hoạt động đa ngành, khung sở hữu sẽ được xác định theo ngành có tỷ trọng lớn nhất trong tổng sản lượng hoặc tổng doanh thu của ba năm liên tiếp gần nhất.
Trong vòng 30 ngày làm việc kể từ khi quyết định có hiệu lực, các cơ quan đại diện chủ sở hữu phải xây dựng hoặc phê duyệt kế hoạch 5 năm cơ cấu lại vốn tại doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý. Kế hoạch phải xác định cụ thể doanh nghiệp giữ nguyên tỷ lệ sở hữu, doanh nghiệp cần cơ cấu, hình thức thực hiện, tỷ lệ vốn Nhà nước và thời gian hoàn thành./.