Theo phân tích của CTCP Chứng khoán MB (MBS), dù đồng USD được dự báo suy yếu trong trung hạn, tỷ giá USD/VND năm 2026 vẫn chịu nhiều lực ép từ cán cân thương mại khu vực trong nước, xu hướng nhập khẩu gia tăng và nhu cầu nhập khẩu vàng.
Bên cạnh đó, áp lực thanh khoản hệ thống ngân hàng đầu năm khiến lãi suất liên ngân hàng có thời điểm vọt lên mức cao nhất hơn một thập kỷ.
USD suy yếu, tỷ giá trong nước hạ nhiệt
Trong báo cáo tiền tệ mới công bố, MBS cho biết tỷ giá USD/VND trong nước đã giảm trên cả thị trường chính thức lẫn thị trường tự do trong tháng 1, trong bối cảnh đồng USD giảm giá trên diện rộng.
Tỷ giá liên ngân hàng đến cuối tháng 1 giảm 0,9% so với đầu tháng, về mức 26.025 VND/USD – thấp nhất kể từ giữa tháng 6/2025. Tỷ giá trung tâm giảm 0,2% so với đầu năm, xuống 25.074 VND/USD. Trên thị trường tự do, tỷ giá giảm mạnh hơn, khoảng 2,6%, còn quanh 26.225 VND/USD.
Động lực chính đến từ xu hướng suy yếu của đồng USD khi chính sách tiền tệ giữa Mỹ và các nền kinh tế khác ngày càng phân hóa.
MBS dự báo, chỉ số sức mạnh đồng USD (DXY) có thể lùi về vùng 95 từ giữa năm 2026, trong khi nhiều đồng tiền chủ chốt như JPY, GBP và EUR được kỳ vọng phục hồi. Các đồng tiền thị trường mới nổi, trong đó có VND, được hưởng lợi khi chênh lệch lãi suất với Mỹ thu hẹp.
Ba yếu tố tiếp tục tạo áp lực lên USD/VND
Dù bối cảnh quốc tế thuận lợi hơn, MBS cho rằng tỷ giá trong nước vẫn đối mặt ba nguồn áp lực chính trong năm 2026.
Thứ nhất, cấu trúc cán cân thương mại cho thấy thặng dư chủ yếu đến từ khu vực FDI, trong khi khối doanh nghiệp trong nước ghi nhận thâm hụt gần 30 tỷ USD trong năm 2025. Điều này phản ánh nhu cầu ngoại tệ của khu vực nội địa vẫn ở mức cao trong chu kỳ mở rộng sản xuất.
Thứ hai, nhập khẩu được dự báo tăng cùng nhịp với xuất khẩu trong năm 2026. Đặc biệt, nhập khẩu từ Mỹ có thể tăng khi Việt Nam điều chỉnh cán cân thương mại song phương, qua đó làm gia tăng nhu cầu USD.
Thứ ba, giá vàng thế giới được dự báo duy trì xu hướng tăng trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và nhu cầu trú ẩn gia tăng. Nếu giá vàng tiến lên vùng trên 5.000 USD/ounce như một số kịch bản, nhu cầu nhập khẩu vàng trong nước có thể tạo thêm áp lực lên thị trường ngoại hối.
Trên cơ sở cân bằng các yếu tố thuận lợi và bất lợi, MBS dự báo tỷ giá USD/VND năm 2026 có thể tăng khoảng 2,5-3%.
Thanh khoản hệ thống biến động mạnh, lãi suất liên ngân hàng vượt 17%
MBS ghi nhận lãi suất liên ngân hàng giảm sâu trong phần lớn tháng 1, trước khi bật tăng mạnh đầu tháng 2 do yếu tố mùa vụ.
Lãi suất qua đêm từ mức 8,15% đầu tháng 1 giảm dần về đáy 2,6% vào ngày 22/1, sau đó tăng trở lại 5% vào cuối tháng và vọt lên 17,25% đầu tháng 2 – mức cao nhất trong hơn 10 năm.
Áp lực thanh khoản tăng lên trong giai đoạn cận Tết, khi nhu cầu thanh toán của nền kinh tế tăng mạnh, các ngân hàng đẩy tín dụng sớm để bù cho giai đoạn nghỉ lễ, đồng thời trùng thời điểm cao điểm nộp thuế của doanh nghiệp.
Từ ngày 23/1, Ngân hàng Nhà nước chuyển sang trạng thái bơm ròng thanh khoản. Dư nợ OMO đến ngày 9/2 đạt gần 489.500 tỷ đồng, vượt mức đỉnh trước đó. Cơ quan điều hành cũng tái kích hoạt công cụ FX Swap USD/VND với tổng hạn mức 2 tỷ USD trong hai phiên đầu tháng 2.
Sau các động thái này, lãi suất qua đêm đã hạ về khoảng 3,8% vào ngày 11/2. Các kỳ hạn 1 tuần đến 1 tháng dao động quanh 6,9-7,3%, trong khi kỳ hạn 6 tháng ở mức 7,7%.
Tính riêng tháng 1, NHNN bơm khoảng 154.700 tỷ đồng qua OMO, trong khi lượng đáo hạn hơn 242.900 tỷ đồng, tương đương hút ròng khoảng 88.200 tỷ đồng sau bốn tháng liên tiếp bơm ròng trước đó./.
