Chủ tịch Lê Thanh Thản: Điếu cày, Rolls-Royce và cái giá của nhà giá rẻ
👉Tên tuổi doanh nhân Lê Thanh Thản lại một lần nữa nóng lên. Mới nhất vì những sai phạm liên quan đến bất động sản, đưa vào các vụ án theo dõi của Trung ương.
Doanh nhân điếu cày có hai nửa đối lập - mâu thuẫn. Một, sự thành công vì sự xông xáo, đặc trưng phổ biến của lớp doanh nhân kiểu cũ. Nhưng tụt lại về quản trị so với chuyển biến thời cuộc tạo ra bi kịch!
1.🔵 Có một câu chuyện nhỏ xảy ra cách đây hơn 33 năm. Năm 1993, doanh nghiệp Xây dựng số 1 tỉnh Điện Biên do ông làm chủ xây dựng một khách sạn nhằm chuẩn bị cho lễ kỷ niệm 40 năm chiến thắng Điện Biên Phủ. Khi đó, Tổng thống Pháp François Mitterrand sang thăm chính thức Việt Nam. Ông là nguyên thủ quốc gia đầu tiên một nước phương Tây tới Việt Nam sau năm 1975. Đây là sự kiện ngoại giao quan trọng khi Việt Nam vẫn đang bị Hoa Kỳ cấm vận.
Trên tinh thần hòa giải, tổng thống Pháp muốn ghé chiến trường Điện Biên Phủ. Khách sạn chưa hoàn thiện, trước một ngày đón ông Mitterrand, bất ngờ phía Việt Nam mới phát hiện “cả tỉnh” không có nhà vệ sinh đủ tiêu chuẩn “ngoại giao”.
Ông Thản nghe câu chuyện, gật đầu, đáp gọn: Làm được!
Trong một đêm. Gỗ xẻ được mang ra ốp. Thùng phuy được xử lý mùi làm bồn chứa nước. Bình nóng lạnh và lavabo Trung Quốc chuyển đến. 6h sáng, một nhà vệ sinh “đạt tiêu chuẩn” hoàn thành. Không thể so sánh với tiêu chuẩn ngày nay nhưng kịp đón khách.
Câu chuyện nhỏ ấy gần như tóm tắt cả con người ông sau này: nhanh, thực tế, ít màu mè miễn là... kịp việc.
2.🔵 Nếu tìm trên Google, tất cả các dự án nhà ở của Doanh nghiệp tư nhân Xây dựng số 1 tỉnh Điện Biên khu Linh Đàm (Hà Nội) không có một dòng quảng cáo. Bởi lẽ ông chưa bao giờ chi tiền quảng cáo dù chỉ một xu. Giai đoạn 2012-2013, thị trường bất động sản Việt Nam đóng băng. Các chủ đầu tư lớn cũng nằm thoi thóp thở. Nội bộ công ty tiết lộ ngày bình thường công ty vẫn chốt bán được 50 căn. Lý do: Mức giá 500-600 triệu/căn 50m2, hợp lý không tưởng so với một ở vị trí cách Hồ Gươm 6km. Giá rẻ và truyền miệng là đỉnh cao marketing bán hàng.
Cái nhìn của ông Thản thực tế: Xây nhà giá rẻ nhất đáp ứng nhu cầu xã hội. Vì vậy, từ hầm đỗ xe chật hẹp cho đến việc tự động nâng số tầng so với quy hoạch. Thậm chí hệ thống báo cháy chỉ kéo đến hành lang sát cửa, nếu muốn đấu nối vào nhà: Trả thêm tiền!
Đổi lại mức giá rẻ, sau này có những câu chuyện dở khóc, dở cười khi cư dân dọn vào ở: Giờ cao điểm chờ thang máy 30 phút. Hôm sau có việc đi sớm, 9 h đêm phải xuống lấy xe chạy lòng vòng đâu đó. 10 h 30 quay về hầm chung cư. Xe phía ở ngoài, hôm sau mới có thể đi sớm được.
Với người có tiền, HH là những chung cư chật, đông, thiếu tiện ích.
Với người ít tiền, đó là cơ hội đầu tiên có địa chỉ thường trú ở Hà Nội, trụ lại được và có an cư.
3.🔵 Con người “cũ kỹ” này đã xây nên một cơ đồ khá hiếm trong khu vực kinh tế tư nhân tại Việt Nam. Một là, Công ty cổ phần Xây dựng số 1 tỉnh Điện Biên, hoạt động trong lĩnh vực xây lắp và bất động sản. Hai là, hệ thống khách sạn Mường Thanh, chuỗi cơ sở lưu trú có mặt từ Tuyên Quang đến Cà Mau.
Hai doanh nghiệp ấy giống như hai cánh tay của cùng một cơ thể. Bên xây dựng tìm đất, mua dự án, thiết kế, thi công. Bên khách sạn tiếp nhận, khai thác, vận hành. Xét về độ phủ, Mường Thanh một trong những chuỗi khách sạn tư nhân lớn nhất Việt Nam chỉ sau Vinpearl.
Điểm đặc biệt là cỗ máy ấy không được vận hành bằng ngôn ngữ tài chính hào nhoáng hay quản trị chuẩn chỉnh. Nó vận hành bằng bản năng của một người từng làm xây dựng gần bốn thập niên: mộc mạc, đơn giản và... liều lĩnh.
4.🔵 Ông Thản sinh năm 1949 tại Diễn Châu, Nghệ An. Sau chiến tranh, cựu binh thông tin liên lạc về làm việc Điện Biên. Ông từng là phó chánh văn phòng huyện ủy. Cuối thập niên 1980, ông tổ chức công nhân tham gia xây dựng các công trình địa phương. Đầu thập niên 1990, ông nghỉ việc nhà nước, lập xí nghiệp Xây dựng tư nhân số 1 Điện Biên. Những năm đầu, ngoài các dự án ở Điện Biên ông cạnh tranh với cả công ty Trung Quốc, Thái Lan trong lĩnh vực xây dựng ở Phongsaly (Lào).
Sau khi xây xong khách sạn Điện Biên Phủ, ông nhận một khu đất, xây dựng khách sạn đầu tiên mang thương hiệu Mường Thanh. Cuối thập niên 1990, ông mở hướng kinh doanh ở Hà Nội. Những vị trí đất “da beo”, không đẹp trong các khu đô thị phía nam thành phố bị chủ đầu tư khác chê thì ông mua lại. Ban đầu, ông không có chiến lược gì rõ ràng. “Lính” và cháu chắt nhiều người không có nhà phải thuê trọ. Ông làm đúng một việc: xây nhà với giá vừa phải để họ có thể mua được, có chỗ ra vào. Đó là nhu cầu của xã hội. Từ Linh Đàm, ông đi sang Xa La, Đại Thanh, Kim Văn – Kim Lũ. Vũ khí luôn là giá rẻ.
Công thức rất rõ: Xây nhanh nhất có thể. Tăng mật độ. Lãi ít trên từng căn, nhưng bù bằng số lượng lớn. Không vay nhiều. Không đổ tiền quảng cáo. Giá rẻ tự nó trở thành quảng cáo truyền miệng. Tiện ích được kéo xuống mức tối thiểu. Xong móng là bán, thu tiền, xoay vòng tiếp. Ông từng nói, thu về 100 đồng chỉ cần lãi 5 đồng. Làm nhà cao tầng, phần kết cấu cơ bản giống nhau. Khác nhau là trang trí, hoàn thiện. Làm đẹp hơn cũng được nhưng đội giá. Người ít tiền không mua được!
Cách kinh doanh này đưa ông va chạm pháp lý. Ở HH Linh Đàm, câu chuyện giá rẻ đi kèm một cái giá rất đắt khác: quy hoạch bị phá vỡ, tầng cao vượt phép, cư dân nhiều năm chờ sổ đỏ. Có thời điểm, doanh nghiệp của ông tiếp tới 10 đoàn kiểm tra mỗi tuần.
Đó là mặt trái của tốc độ. Nhanh tạo ra giá rẻ. Giá rẻ tạo ra thị trường. Nhưng khi tốc độ đi trước chuẩn mực, rắc rối sẽ bám mãi theo sau. Đó là lý do 5 năm gần đây tên tuổi ông xuất hiện theo cách tiêu cực. Và ở tuổi 70, ông phải ra tòa.
5.🔵 Xây dựng hệ thống Mường Thanh, ông Thản cũng đi bằng logic tương tự. Mường Thanh có mặt ở hơn 60 tỉnh thành, phân hạng từ 3 đến 5 sao. 60 khách sạn, hơn 12.000 phòng, sử dụng hơn 10.000 lao động. Chất lượng dịch vụ không phải lúc nào cũng làm hài lòng những khách hàng khó tính nhưng cung cấp thêm sự lựa chọn về cơ sở lưu trú và góp phần giúp hạ giá thành ngành du lịch. Ở nhiều tỉnh, Mường Thanh là khách sạn lớn đầu tiên người ta nghĩ đến khi có hội nghị, đám cưới, đoàn công tác hoặc khách du lịch bình dân muốn một chỗ ở “tử tế vừa đủ”.
Hệ thống cũng từng thuê các công ty tư vấn khách sạn nước ngoài. Sáu tháng sau, hợp đồng dừng lại. Lý do: Chuẩn quá, nguyên tắc quá, có khi “đứt” vì không phù hợp phong cách Việt Nam.
Chi tiết này phác thảo lát cắt quản trị của đại gia điêu cày: Đó không phải một công ty được dựng bằng sự chuẩn chỉnh kiểu các tập đoàn quốc tế. Nó được dựng bằng tính thực dụng, tốc độ, khả năng chấp nhận va đập và niềm tin rằng thị trường Việt Nam chỉ cần một sản phẩm vừa đủ, giá vừa phải, triển khai thật nhanh.
6.🔵 Ông Lê Thanh Thản hút thuốc lào trong phòng khách sạn sang trọng. Mỗi khách sạn có 1 cái điếu cày. Là đại gia làm nhà giá rẻ tạo ra nhiều tranh cãi về pháp lý và chất lượng. Là người nói không quen khái niệm tài chính hiện đại nhưng xây dựng một hệ thống khách sạn lớn phủ khắp cả nước. Là người nổi nóng, ưa nịnh nhưng quyết đoán và không ưa màu mè. Có lúc hào phóng nghe người mua nhà trình bày hoàn cảnh khó khăn, khổ cực ông giảm ngay một triệu đồng mỗi mét vuông (trở thành không có lãi).
Có lần đường về nhà tắc đường, ông bảo tài xế quay xe về kịp ăn tối với gia đình, còn ông già cuốc bộ trên vỉa hè mấy cây số về nhà. Có lần gặp nhà báo, ông lững thững đi xuống, nhìn qua hờ hững rồi đi lên rồi đi lên vì thấy không ưa. Gặp người khác, thấy hợp cạ, sau vài phút ông hồn nhiên cười nói phơi bày ruột gan như chỗ thân tình. Không ít lần ông bộc trực, vạ miệng, gia đình muốn hạn chế ông xuất hiện trước truyền thông.
👉Những chi tiết nhỏ này cho thấy doanh nhân điếu cày không phải một hình mẫu hoàn hảo. Nhưng chúng làm chân dung ông rõ nét hơn. Ông làm nhà giá rẻ cho hàng vạn người có cơ hội sở hữu căn hộ đầu tiên, nhưng cũng để lại nhiều câu hỏi về quy hoạch, phòng cháy, sổ đỏ và cái giá thật sự của “giá rẻ”. Đó là gương mặt đại diện cho chân dung của một lớp doanh nhân cũ: rất nhanh, rất thực tế, và đôi khi khá... liều.
Họ đóng vai trò lịch sử trong khai mở thị trường, trong bức tranh tối sáng. Nhưng cũng chịu va đập mạnh trong thời kỳ mà tốc độ phải nhường bước cho những chuẩn mực và khuôn khổ pháp lý.
Theo: Omega Money
