Các nhà máy lọc dầu tại châu Á đang cân nhắc nối lại nhập khẩu dầu thô từ Iran, sau khi Mỹ tạm thời nới lỏng một phần lệnh trừng phạt nhằm giảm áp lực thiếu hụt năng lượng do cuộc xung đột tại Trung Đông.
Các nhà máy lọc dầu châu Á dự kiến tái khởi động việc mua dầu thô từ Iran
Theo Reuters, một số nhà máy lọc dầu Ấn Độ đã lên kế hoạch mua dầu Iran và đang chờ hướng dẫn cụ thể từ chính phủ cũng như cơ chế thanh toán từ phía Mỹ. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp trong khu vực cũng bắt đầu đánh giá khả năng quay lại nguồn cung này.
Động thái trên xuất phát sau quyết định của chính quyền Tổng thống Donald Trump hôm 20/3 - cho phép tạm dừng thực thi lệnh trừng phạt trong 30 ngày đối với các lô dầu Iran đã được xếp lên tàu trước hoặc trong ngày này.
Theo Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) - cơ quan thuộc Bộ Tài chính Mỹ, các lô hàng phải được dỡ trước ngày 19/4, bao gồm cả dầu vận chuyển bằng các tàu nằm trong danh sách trừng phạt.
Nếu được triển khai, lượng dầu có thể quay lại thị trường ước tính lên tới khoảng 170 triệu thùng, phần lớn đang nằm trên các tàu chở dầu ngoài khơi từ Trung Đông đến gần Trung Quốc. Trước đó, Energy Aspects cũng ước tính có khoảng 130-140 triệu thùng dầu Iran “mắc kẹt” trên biển.
Dù vậy, việc nối lại giao dịch không đơn giản. Các rào cản lớn vẫn tồn tại, từ cơ chế thanh toán chưa rõ ràng đến rủi ro pháp lý liên quan đến các tàu thuộc “đội tàu bóng tối”. Phần lớn dầu Iran hiện cũng được giao dịch qua trung gian, thay vì trực tiếp từ Công ty Dầu khí Quốc gia Iran như trước năm 2018.
Trong bối cảnh eo biển Hormuz bị gián đoạn, khu vực châu Á – vốn phụ thuộc khoảng 60% nguồn cung từ Trung Đông – đang chịu áp lực lớn về nguồn dầu đầu vào. Nhiều nhà máy buộc phải giảm công suất hoặc điều chỉnh kế hoạch sản xuất.
Diễn biến giá dầu cũng phản ánh rõ sự bất định. Sau khi ông Trump tuyên bố hoãn tấn công vào cơ sở năng lượng Iran, giá dầu Brent đã giảm mạnh về quanh 99 USD/thùng. Tuy nhiên, việc phía Iran bác bỏ thông tin đàm phán khiến giá nhanh chóng bật tăng trở lại, lên trên 102 USD/thùng trong phiên 24/3.
Sự giằng co này cho thấy thị trường vẫn chưa hình thành một kịch bản rõ ràng, trong khi các quyết định mang tính ngắn hạn về chính sách và địa chính trị đang tiếp tục chi phối dòng chảy năng lượng toàn cầu./.
Nguồn tham khảo: Reuters, CNBC
