Bom đạn và petro đô la (phần 2)

Phản ứng của thị trường tài chính toàn cầu đang phản ánh một nhận định chung. Cuộc chiến tại Iran sẽ là một xung đột ngắn hạn không kéo dài dai dẳng.

Các chỉ số chứng khoán Mỹ giảm sâu nhưng hồi phục ngay sau đó. Giá dầu Brent và WTI tăng cao nhưng không quá sốc và vàng quay đầu giảm trở lại sau khi giá vọt lên.

Từ góc độ chiến lược, việc Mỹ không muốn sa lầy vào một cuộc chiến kéo dài là hợp logic. Một xung đột dai dẳng tại Iran sẽ vô tình tạo lợi thế cho Trung Quốc trong cuộc cạnh tranh Mỹ-Trung hiện nay.

Những hành động gần đây của Mỹ cũng thể hiện điều này, từ can thiệp và bắt giữ tổng thống Venezuela đến chiến dịch tấn công Iran, có thể được hiểu như những bước đi nhằm cắt đứt nguồn cung dầu mỏ giá rẻ cho Trung Quốc, đồng thời tái lập vai trò của petro đô la và làm giảm không gian ảnh hưởng của Bắc Kinh.

Còn nếu giả định tình hình trở nên xấu đi, Mỹ triển khai bộ binh vào Iran, kịch bản chiến tranh sẽ thay đổi về bản chất. Nó sẽ biến thành một chiến dịch kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.

Bản đồ chính trị khu vực Trung Đông (Ảnh: QĐND)

Viễn cảnh này có thể đẩy giá dầu lên trên 100 USD/thùng, qua đó gây sức ép lạm phát khiến Fed khó có thể hạ lãi suất và tăng nguy cơ stagflation trong nền kinh tế Mỹ. Viễn cảnh ấy sẽ ghìm chân tăng trưởng, làm xói mòn niềm tin tiêu dùng và kéo tụt nước Mỹ trong cuộc đua với Trung Quốc.

Một yếu tố khác khiến cuộc chiến này khó kéo dài đó là giới hạn của kho vũ khí tên lửa. Cả hai bên nhất là Mỹ đang sử dụng các hệ thống đánh chặn với các tên lửa đắt tiền (2-15 triệu đô) để đối phó với các UAV giá rẻ (20.000-30.000$) của Iran. Đây đơn giản là một cuộc chiến tiêu hao quá tốn kém khiến Washington khó lòng duy trì trong thời gian dài.

Thêm vào đó, áp lực từ các quốc gia vùng Vịnh là một nhân tố khác. Sự tắc nghẽn đường vận chuyển dầu, sân bay đóng cửa và môi trường kinh doanh bị tê liệt không thể kéo dài, nếu không các quốc gia này sẽ rơi vào khủng hoảng ngay tức thì.

Dubai, vốn đang được xây dựng như một trung tâm tài chính và du lịch, giờ đối mặt với rủi ro an ninh nghiêm trọng. Nếu điều này tiếp tục diễn ra, giới giàu có và doanh nghiệp sẽ cân nhắc lại quyết định đầu tư và cư trú tại đây.

Tuy nhiên dù toàn bộ thị trường và các phân tích đều đang chỉ ra đây có thể là một cuộc xung đột ngắn hạn, lịch sử đã nhiều lần chứng minh rằng dự đoán chỉ là dự đoán không phải là một điều chắc chắn.

Cuộc xung đột có thể leo thang, đặc biệt nếu Nga và Trung Quốc viện trợ lớn cho Iran, tái hiện mô hình Nga-Ukraine, khiến Mỹ một lần nữa rơi vào một cuộc chiến sa lầy, một thứ mà ông Trump đã luôn lên tiếng chỉ trích./.