Ba "gã khổng lồ" dầu khí châu Âu kiếm bộn từ xung đột Trung Đông
Biến động dữ dội của thị trường năng lượng toàn cầu trong bối cảnh xung đột Trung Đông leo thang đang mang lại khoản lợi nhuận khổng lồ cho các tập đoàn dầu khí châu Âu.
Shell, BP và TotalEnergies lãi đến 4,75 tỷ USD trong quý 1/2026 nhờ biến động của thị trường năng lượng toàn cầu (Ảnh: Financial Times)
Theo Financial Times, bộ phận giao dịch năng lượng của Shell, BP và TotalEnergies đã thu thêm từ 3,3 – 4,75 tỷ USD trong quý 1/2026 so với quý trước đó, nhờ giá dầu và dòng chảy thương mại toàn cầu liên tục biến động mạnh.
Ước tính từ 5 nhà phân tích cho thấy mảng giao dịch đóng góp khoảng 48 – 69% mức tăng 6,9 tỷ USD lợi nhuận của cả ba doanh nghiệp trong quý đầu năm.
Động lực chính đến từ việc xung đột Trung Đông, cùng các lệnh trừng phạt và động thái can thiệp của Mỹ tại Venezuela, khiến chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu bị xáo trộn. Eo biển Hormuz bị phong tỏa, nguồn cung Trung Đông sang châu Á gián đoạn, trong khi giá dầu liên tục rung lắc mạnh.
Doanh số các công ty dầu mỏ châu Âu vượt xa đối thủ Mỹ trong 3 tháng qua (Nguồn: FT)
Dầu Brent từng giao dịch dưới 60 USD/thùng hồi tháng 1 nhưng đã có thời điểm vượt 144 USD/thùng trong tháng 4.
Trong bối cảnh đó, các “desk trading” của Shell, BP và TotalEnergies hưởng lợi lớn nhờ khả năng khai thác chênh lệch giá dầu giữa các khu vực, tối ưu dòng hàng và đáp ứng nhu cầu phòng hộ giá tăng mạnh từ khách hàng.
Theo bà Kim Fustier – chuyên gia phân tích tại HSBC, sức mạnh giao dịch trong giai đoạn khủng hoảng đang trở thành “lợi thế cạnh tranh quan trọng” của các tập đoàn dầu khí châu Âu so với các đối thủ Mỹ.
BP được cho là bên hưởng lợi lớn nhất. Ước tính trung bình từ các nhà phân tích cho thấy bộ phận giao dịch của tập đoàn này có thể đã mang về thêm khoảng 1,75 tỷ USD chỉ trong quý 1/2026.
Shell được ước tính thu thêm khoảng 1,6 tỷ USD, còn TotalEnergies ghi nhận thêm khoảng 800 triệu USD từ hoạt động giao dịch năng lượng.
Diễn biến này cũng tạo ra sự khác biệt rõ rệt giữa các tập đoàn dầu khí châu Âu và các “ông lớn” Mỹ như ExxonMobil hay Chevron.
Không giống Shell, BP hay TotalEnergies – vốn có thế mạnh giao dịch hàng hóa, Exxon và Chevron vẫn phụ thuộc chủ yếu vào hoạt động khai thác truyền thống.
Giá cổ phiếu của 3 doanh nghiệp dầu khí châu Âu Shell, BP và TotalEnergies so với 2 đối thủ Mỹ là Exxon và Chevron (Nguồn: Financial Times)
Kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát cuối tháng 2, cổ phiếu BP tăng khoảng 12%, TotalEnergies tăng 21% và Shell tăng 9%. Trong khi đó, Exxon giảm hơn 4%, còn Chevron chỉ tăng khoảng 2,7%.
Theo Financial Times, khác biệt còn đến từ chuẩn mực kế toán. Các tập đoàn Mỹ buộc phải ghi nhận lỗ định giá với các vị thế phòng hộ giá trong ngắn hạn, trong khi các doanh nghiệp châu Âu có thể linh hoạt hơn trong việc phản ánh kết quả giao dịch.
Dù Exxon và Chevron cũng đã mở rộng hoạt động trading trong những năm gần đây, giới phân tích cho rằng khẩu vị rủi ro của các tập đoàn Mỹ vẫn thận trọng hơn đáng kể.
“Nếu nhìn vào thương vụ dầu Oman trị giá 1 tỷ USD của TotalEnergies, tôi không nghĩ Exxon hay Chevron sẽ thực hiện kiểu giao dịch như vậy. Điều đó không nằm trong văn hóa của họ”, một nhà phân tích nhận định./.
Nguồn tham khảo: Financial Times
