5 tuyến metro Hà Nội: Vinhomes–SGC đảm trách phần nào trong hợp đồng “chìa khóa trao tay”?
Nhận làm 5 tuyến metro Hà Nội theo hợp đồng “chìa khóa trao tay”, Vinhomes - SGC đảm trách từ nghiên cứu khả thi đến bàn giao cho đơn vị vận hành. Phạm vi công việc rộng, song vai trò và trách nhiệm của liên danh vẫn được phân định với chủ đầu tư MRB.
Ngày 15/10, Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội (MRB) và Liên danh CTCP Vinhomes – CTCP Đầu tư và Xây dựng SGC ký hợp đồng triển khai 5 tuyến metro số 1, 2, 8, 10 và 14, với tổng mức đầu tư hơn 900.000 tỷ đồng.
Theo MRB, các dự án sử dụng ngân sách thành phố Hà Nội và ngân sách Trung ương, với mục tiêu hoàn thành trong năm 2030.
“Chìa khóa trao tay” là gì?
Theo điểm h khoản 1 Điều 6 Nghị định 210/2026/NĐ-CP, hợp đồng chìa khoá trao tay (tiếng Anh là turnkey) giao cho nhà thầu thực hiện một chuỗi công việc: lập báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế, mua sắm và cung cấp vật tư, thiết bị, thi công, chạy thử, nghiệm thu và bàn giao.
Hiểu đơn giản, nhà thầu nhận làm xuyên suốt từ khâu nghiên cứu phương án thực hiện đến khi công trình hoàn thiện, đáp ứng điều kiện bàn giao theo hợp đồng. Công việc vì thế rộng hơn việc chỉ xây dựng nhà ga, đường ray hay lắp đặt thiết bị.
Cụm từ “trao tay” cũng không có nghĩa cứ xây xong là bàn giao. Với metro, các hạng mục phải được thử nghiệm, chạy thử để kiểm tra khả năng hoạt động của cả hệ thống.
Vinhomes–SGC đảm trách những gì?
Theo thông tin MRB công bố, phạm vi công việc của liên danh được chia thành 4 giai đoạn.
Đầu tiên là nghiên cứu khả thi. Đây là bước nghiên cứu cụ thể phương án đầu tư, giải pháp kỹ thuật, nhu cầu vốn và cách tổ chức thực hiện để làm cơ sở xem xét, phê duyệt dự án.
Tiếp theo là thiết kế xây dựng sau khi dự án được phê duyệt. Nhà thầu cụ thể hóa phương án đã được chấp thuận thành hồ sơ thiết kế phục vụ triển khai.
Giai đoạn thứ ba là mua sắm, thi công và lắp đặt. Công việc chuyển từ hồ sơ sang thực địa, gồm cung ứng vật tư, thiết bị, xây dựng công trình và lắp đặt các hệ thống theo yêu cầu.
Cuối cùng là thử nghiệm, chạy thử và bàn giao cho đơn vị vận hành. Đây là bước kiểm tra kết quả thực hiện trước khi chuyển sang khai thác.
Như vậy, Vinhomes–SGC tham gia ngay từ khâu nghiên cứu khả thi, đồng thời đảm nhận các công đoạn kỹ thuật và xây dựng tiếp theo. Theo MRB, việc triển khai còn gắn với mục tiêu chuyển giao công nghệ, nội địa hóa và phát triển nhân lực.
Thông tin công bố hiện xác định phạm vi chung của liên danh, chưa cho biết cụ thể Vinhomes và SGC được phân chia từng phần việc ra sao.
Khác gì với hợp đồng EPC?
EPC là viết tắt của ba nhóm công việc: thiết kế, mua sắm và thi công xây dựng. Theo Nghị định 210/2026/NĐ-CP, hợp đồng EPC cũng bao gồm chạy thử, nghiệm thu và bàn giao công trình.
Vì vậy, điểm khác biệt không nằm ở việc một bên bàn giao công trình hoàn thiện còn bên kia chỉ thi công.
Khác biệt chính là hợp đồng chìa khóa trao tay bao gồm cả khâu lập báo cáo nghiên cứu khả thi. Nhà thầu tham gia sớm hơn trong quá trình chuẩn bị dự án, trước khi thực hiện thiết kế và xây dựng.
Có thể hình dung: với EPC, nhà thầu nhận thực hiện chuỗi thiết kế – mua sắm – thi công; còn với chìa khóa trao tay, phạm vi được mở rộng thêm về phía khâu nghiên cứu khả thi.
Dù theo cách nào, nhà thầu vẫn phải làm đúng phạm vi, yêu cầu kỹ thuật và điều kiện bàn giao được các bên thống nhất.
MRB giữ vai trò gì?
Đối với 5 tuyến metro này, MRB được UBND thành phố Hà Nội giao làm chủ đầu tư theo Quyết định 4765/QĐ-UBND ngày 5/9/2026. Liên danh Vinhomes–SGC là nhà thầu thực hiện hợp đồng.
Hai vai trò này cần được phân biệt với nguồn tiền đầu tư. Các dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước; việc liên danh nhận làm theo hình thức chìa khóa trao tay không đồng nghĩa liên danh trở thành chủ đầu tư hoặc tự bỏ toàn bộ vốn xây dựng.
Việc giao nhà thầu lập nghiên cứu khả thi cũng không thay thế khâu thẩm định, phê duyệt. Hồ sơ vẫn phải được xem xét theo thẩm quyền trước khi chuyển sang các bước tiếp theo.
Trong quá trình thực hiện, chủ đầu tư tiếp tục quản lý hợp đồng về tiến độ, chất lượng, khối lượng và giá trị công việc. Việc gom nhiều công đoạn về một nhà thầu giúp tập trung trách nhiệm phối hợp, đồng thời vẫn cần cơ chế kiểm tra, giám sát của bên giao thầu.
Với metro, yêu cầu phối hợp thể hiện ở khả năng hoạt động đồng bộ giữa công trình xây dựng, đoàn tàu và các hệ thống thiết bị. Trách nhiệm của liên danh vì thế cần được đánh giá trên kết quả hoàn thiện và bàn giao theo hợp đồng, thay vì chỉ tính riêng khối lượng xây lắp./.
